The Digital Decretals · Glossa Ordinaria

Istud capitulum habes 23. q. 8, sancitum.

Mansus dicitur in vulgari Italicorum quantitas terrae quae sufficit duobus bobus in anno ad laborandum.

Sed quid dices si mansus ille primo fuit tributarius alterius ecclesiae, quia ecclesia alia parochialis decimas inde percipiebat? Ala. dicit quod mansus iste in favorem ecclesiae a tributo liberatur, sicut servus factus presbyter a servitute liberatur. Ad hoc inducit 23. q. 8, secundum canonicam. Alia autem praedia collata ecclesiae a tributo non liberantur, ut hic in fi. Quia res transit cum onere suo, supra, de pignor., ex litteris; et supra, de decim., cum non sit; et C. sin. cens. vel rel., ex conventione; C. sin. cens. vel rel., rei; et C. omnes; ff. de pigner. act., sane; et ff. de pigner. act., si convenerit § si fundus; et 23. q. 8, tributum; et 11. q. 1, si tributum; et C. de episc. et cler., de his clericis, in fi. Nisi forsitan quid speciale dicatur in dote ecclesiae, arg. supra, de decim., novum. Sed verius credo quod mansus ille qui datur ecclesiae etiam in ipsa fundatione, si primo erat tributarius, vel solvebantur decimae de ipso ecclesiae parochiali, non debet ecclesia propter hoc iure suo privari, 16. q. 1, ecclesiae antiquitus; 23. q. 8, tributum, nisi fortassis modicum laederetur, quod de facili pati posset. Sed si ex hoc laederetur, non debet iure suo privari, quia tunc etiam privilegium perditur propter enorme detrimentum, infra, de verb. sign., quid per novale. Et hoc bene licitum est, quod tale servitium tributum ecclesiasticum appellari potest ad quod tenetur ecclesia, ut infra sequitur.

Ecce quod ecclesia potest solvere tributum ecclesiasticum, arg. 18. q. 2, servitium; et 12. q. 2, ecclesiasticum; et 11. q. 1, si tributum; et 23. q. 8, tributum, ut dictum est.

Id est, dominis. Et est arg. quod res transit cum onere suo, 16. q. 1, si quis laicus; et 100. dist., rationis. Ber.

Id est, censum.