The Digital Decretals · Glossa Ordinaria

Id est, in donationem propter nuptias, quam fecit maritus uxori, prout fecit iste, infra, de don. int. vir. et uxor., nuper, in fi.

Sub tali forma, prohibetur contrahi matrimonium, ff. de ver. oblig., si ista stipulatio; et C. de inutil. stipul., liber; et supra, de spons., Gemma, ubi de hoc. Et istud pactum perinde haberi debet, ac si non fuisset appositum, C. de condi. ob caus. dat., pecuniam quam. Pactum enim contra bonos mores non valet, ff. solut. matrim., alia § 1; et C. de pacti., pacta quae; et 8. dist., quae contra mores.

ff. de condi. sine caus., avunculo; et C. de condi. ob caus. dat., pecuniam quam.

Simile 16. q. 1, legi; et ff. de negot. gest., sive. Et ex improbitate nemo consequitur actionem, ff. de fur., itaque fullo.

Ex hoc videtur quod si contra canones vel contra praecepta legum vel constitutiones principum contrahitur matrimonium, soluto matrimonio licite repetitur quicquid dotis nomine, vel donationis datum est, ut ff. de condi. sine caus., avunculo; et ff. de ritu nupt., praefectus; et C. de condi. ob caus. dat., pecuniam quam. Sed contra videtur: qui enim scienter contra praecepta legum vel constitutiones principum nuptias contrahunt, quicquid alteri datum est, debet ei auferri et fisco applicatur, C. de incest. nupt., qui contra; ff. de donat. inter vir. et uxor., cum hic status § ulti.; et Inst. de nupt. § si adversus. Quidam dicunt quod si ignorabant se esse consanguineos, tunc revertitur quod datum est, alias non, C. solut. matrim., si ignorans; et C. solut. matrim., praedicta; C. de incest. nupt., nuper qui contra. Istud satis videtur, sed obviat hoc exemplum, quia isti bene sciebant se esse consanguineos, nec hoc ignorare poterant, quod in tali gradu erant, arg. C. de liber. caus., si filium; et C. de in int. restit. min. vig. qui. ann., de tutela. Dixit Io. quod si aliqui sciunt se esse consanguineos, sed credunt quod liceat sibi invicem contrahere matrimonium, tunc competit repetitio, ff. de adulter., si adulterium § stuprum; et ff. de adulter., si adulterium § fratres; et ff. de adulter., si adulterium § incestum. Et in eo casu potest intelligi quod hic dicitur. Si autem sciebant se non posse contrahere, tunc non repetunt quod dederunt, sed fisco applicatur, C. de incest. nupt., authen. incestas; et C. de incest. nupt., qui contra. Tanc. dicit quod haec non est accusatio, quia isti sciebant se esse tales, quod non poterant contrahere, ut dictum est. Unde debebant perdere quicquid hinc inde datum est. Et providit hic dominus Papa propter bonum pacis, quia nisi castra restituerentur, non poterat pax inter eos reformari. Et alia ratio est: hic non poterat servari poena statuta, quia non erat cui applicarentur bona illa, cum nullum habeant illi regem superiorem seu fiscum. Unde merito et iure restitui debuerunt illa castra, et alia quae data sunt, ne alter in lucro remaneat. Unde potius puniri debuit si superiorem habuisset. Et hoc satis colligitur per litteram, ne ad commodum ei cedat, etc. Et sic cessant contraria Tanc.; et quia rex aliter ab illa coniunctione non recedebat, ut dicit illa littera.