The Digital Decretals · Glossa Ordinaria

Adiective tenetur, id est, non generat, licet sit persona generans.

Scilicet, Ioachim.

Scilicet, Petrus.

Scilicet, praedicando.

Baptizando in epistola ad Corinthios.

Unione caritatis et spiritus, de conse. dist. 4, quaeris.

Id est, eiusdem voluntatis.

Scilicet, unione naturae.

Hic respondet concilium auctoritatibus Ioachim.

Scilicet, Ioachim.

Pater dedit testimonium deitatis quando dixit: hic est filius meus dilectus, in quo mihi bene complacui, ipsum audite. Filius dedit testimonium deitatis quando in monte transfiguratus potentiam deitatis, et speciem aeternae beatitudinis ostendit. Spiritus Sanctus dedit testimonium quando super baptizatum in specie columbae requievit, vel quando ad invocationem nominis Christi corda credentium implevit.

Id est, indifferentes quo ad dandam gratiam. Vel unum, id est, unius substantiae vel essentiae.

Scilicet, quod Christus fuit homo, infra, de celeb. miss., in quadam.

Id est, humana anima, quam emisit in passione.

Quae fluxerunt de latere Christi, ut in decretali praedicta infra, de celeb. miss., in quadam. Et fuit vera aqua, et non aquaticus humor, ut quidam haeretici mentiuntur.

Non natura eiusdem substantiae, sed cooperatione eiusdem mysterii, quia spiritus per adoptionem nos filios Dei fecit. Aqua fecit nos filios Dei per ablutionem baptismi, sanguis per redemptionem gratiae.

Id est, non generat, sed est persona generans.

Nota ad intelligentiam personarum in Trinitate quod nominum quaedam sunt essentialia, quaedam personalia, quaedam notionalia. Essentialia sunt quae in singulari numero dicuntur congrue de tribus personis sigillatim, ut Deus bonus, Deus iustus, aeternus, omnipotens, et similia. In plurali vero numero incongrue dicuntur, iuxta illud Athanasii, et non tres dii, sed unus est Deus. Personalia sunt quae supponunt numero tantum, ut Pater et Filius et Spiritus Sanctus. Notionalia sunt quae notant distinctionem in personis, ut generans, generata, et procedens. Ista notionalia cum veniunt adiective, dicuntur tantum de personis et non de essentia. Sed quando tenentur substantive, tunc dicuntur tam de essentia quam de personis. Unde haec propositio simpliciter est vera, Pater est generans, sive haec dictio, generans, teneatur adiective sive substantive. Si autem dicatur, substantia divina est generans, si haec dictio, generans, teneatur adiective, falsa est, quia vellet notare distinctionem in divina essentia. Si teneatur substantive, vera est, quia tunc est sensus, substantia divina est generans, id est, persona quae generat. Unde nomina ista, generans, genita, et procedens, adiuncta nominibus personarum, distinctionem notant personarum, iuncta vero cum nominibus istis substantia. Natura seu essentia divina tenentur substantive, et notant essentiam tantum.

Haec est illa summa res, quam dixit magister Petrus.

Disiunctiva sive partitiva nomina, ut unus, aliquis, alius, duo, vel similia, aliquando significant essentiam, aliquando non. Nomina partitiva iuncta cum nominibus personalibus, et non essentialibus in masculino et feminino genere, notant distinctionem in personis, pater est unus, filius est alius, pater et filius sunt duo. Iuncta vero nominibus essentialibus, ita quod eis innitantur, essentiam notant, ut Pater est unus Deus, Pater et Filius sunt una essentia. In neutro vero genere tantum essentiam notant, Pater et Filius sunt unum, id est, una res. Et ideo optime dicit, alius Pater, alius Filius, id est, alia est persona Patris, et alia persona Filii, non tamen aliud, immo idem sunt in substantia, ut iam patet.

Unde Augustinus, nihil habet filius quod non nascendo a patre acceperit.

De hoc dicas, ut supra, de summ. trinit. et fide cath., firmiter.

Scilicet, per inspirationem; de conse. dist. 5, de spiritu, in fi.

Dicit respondendo auctoritati praedictae, volo, etc., et eam exponit quam inducebat pro se Ioachim, et exponit qualiter intelligatur hoc verbum, unum, et per hoc etiam aliis auctoritatibus respondetur.

In evangelio Ioannis.

Id est, uniti nobis unione spiritus.

Hic in alia significatione accipitur hoc nomen, unum, id est, unione substantiae seu naturae, ut infra sequitur.

Id est, per gratiam.

Nota quod si auctor reprobatur, eius scripta sunt reprobanda, infra, de haeret., fraternitatis. Immo et si bona essent, reprobarentur ratione auctoris, quia non licet ei hoc facere, 96. dist., bene quidem. Hic vero licet auctor non reprobetur, quia confitetur se servare fidem catholicam. Tamen scripta sua, quia malam habebant sententiam, reprobantur.

Et ideo quia paratus fuit corrigi, et se correxit, ut sequitur, non debet dici haereticus, licet quandoque errasset in fide, 24. q. 1, haec est fides; et 24. q. 3, dixit apostolus.