The Digital Decretals · Glossa Ordinaria

Supra, de offi. deleg., in litteris; ff. de re iud., iudex; et infra, de iuram. calumn., at si clerici, in fi.

Cum effectu, supra, de offi. deleg., in litteris; et infra, de cleri. non residen., relatum.

Placet ergo media via domino Papae, arg. ff. de acq. rer. dom., adeo § cum quis. Unde versus: cum media semper gaudebam ludere forma // maior enim mediis gratia rebus inest. Et illud versus: medium tenuere beati.

In personali actione dantur quatuor menses reo ad solvendum, C. de usuris rei iud., eos; et C. de usuris rei iud., sancimus. Et si minus tempus daretur, suppletur a lege, ff. de re iud., si se non § si quis. Arg. contra infra, de re iudic., quod ad consultationem; et ff. de re iud., qui pro tribunali, ubi dicitur quod tempus illud potest arctari et elongari a iudice. Sed illud intelligitur fieri cum causae cognitione et iusta de causa, alias non debet arctari. Et in illa infra, de re iudic., quod ad consultationem, sponte recepit terminum breviorem. In reali vero actione statim si dixerit reus se velle parere sententiae, alias post decem dies si non fuerit appellatum debet sententia mandari executioni, arg. Inst. de off. iudic. § et ideo si. Et in criminali statim mandanda est executioni, arg. de poen. dist. 1, defleant; alias incipit de poen. dist. 1, Adam; C. de poe., cum reis. Sed hoc est verum generaliter nisi in casibus qui notantur 11. q. 3, cum apud. Et tempus illud quadrimestre datur a die latae sententiae si non est appellatum, vel si est appellatum a die confirmationis sententiae, C. de usuris rei iud., eos. Et confessus habet hic tempus a die confessionis, ff. de confes., certum § ulti. Sed si confessus fuerit de crimine non statim mandabitur sententia executioni, donec pronuncietur crimen contra ipsum, sed in vinculis teneri debet, ff. de cust. reo., si confessus; et 2. q. 1, nos in quemquam.

Sed quare non potest exequi sententiam suam post annum, cum iudex semper teneatur sententiam tueri, ff. ne vis fiat ei qui in poss., ait praetor. Nam iudex quantum ad futurum tempus prospicit partibus, ff. si serv. vend., egi; et ff. si serv. vend., harum. Sed illa lex loquitur de ordinariis, ne vis fiat ei, etc. Aliae duae leges loquuntur in servitutibus, quae debentur in futurum. Sed hic loquitur de legato cuius iurisdictio non est perpetua, sed infra certas metas temporis finitur secundum quod hic dicit. Sed pone quod post sententiam victus inquietat victorem, numquid prior delegatus debet adhuc cognoscere? Videtur per hanc decretalem quod sic, cum iurisdictio duret usque ad annum, quia non videtur possessionem adeptus qui eam statim amisit, ff. de acq. poss., non videtur; arg. ff. de hered. vel act. ven., venditor hereditatis § pervenisse; et ff. de hered. vel act. ven., iudex. Et quia istud ad ordinarium spectat, infra, de appell., cum teneamur. Item quia hic nova iniuria est, et ideo nova interpellatione opus est, ff. de excepti. rei iud., si mater § 2. Potest dici quod licet sit nova iniuria, tamen sequela est praecedentis facti, unde ad ipsum spectat, arg. ff. de institut. act., cuicumque § penulti. Aliter delusoria viderentur edicta iudicum, ff. ne quid in loc. pub., sicut is; et infra, de matr. contrac. con. int., litterae. Et satis videtur quod saltem usque ad annum possit compescere contradictores, et qui non patiuntur illum quiete possidere, excommunicando illos etiam generaliter, sed non assumendo aliquam cognitionem ulterius. Ad iudicem enim delegatum spectant quae accidunt ante sententiam, sed post sententiam nullam cognitionem assumere dent, cum iam non habeat nisi meram executionem. Unde non valet si cognoscere vellet ut iudex, C. de execut. rei iud., si ut proponis. Ea vero quae accidunt post sententiam spectant ad ordinarium, quia non agitur ex prima causa sed ex nova.

Videtur quod si iudex delegatus ante litem contestatam excommunicet aliquem pro contumacia, quod post annum ipsum absolvere non possit. Sed contra infra, de offi. ord., pastoralis, ubi successor in honore et onere absolvit. Item iudex coepit exercere iurisdictionem suam, unde perpetuata est, infra, de offi. deleg., licet; et supra, de offi. deleg., gratum. Et ita post annum potest absolvere, et quandocumque, quia ecclesia nulli claudit gremium suum, C. de summ. trinit. et fide cath., inter claras. Arg. contra quod post annum absolvere non possit, 11. q. 3, rursus; et 11. q. 3, quicumque. Solutio: dico quod post annum potest illum absolvere quandocumque, et procedere in causa, quandocumque ille fuerit absolutus. Et quod dicit hic quod post annum non potest illum absolvere intelligitur de eo qui excommunicatus fuit post diffinitivam sententiam, cui non parebat, unde fuit excommunicatus iste et talis post annum absolvi non potest ab eodem, quia iurisdictio expiravit in totum, et quo ad executionem omnino. Sed ubi quis excommunicatur ante litis contestationem vel post litis contestationem, ante sententiam diffinitivam semper potest absolvi, quia iurisdictio durat usque ad sententiam latam et executioni mandatam, et infra annum post sententiam. Et ista littera sic intelligitur si aliquis contumax est, qui convenitur actione reali, actor dent mitti in possessionem rei petitae causa rei servandae. Et si contumax venerit infra annum a tempore interlocutoriae latae, recuperat possessionem post annum non recuperat possessionem, sed auditur de proprietate, eodem modo delegatus usque ad annum suam sententiam executioni mandare potest, postea vero non potest, et in hoc attenditur ista similitudo.