The Digital Decretals · Glossa Ordinaria

Allegabat primum genus affinitatis in terto gradu, quod habet prohibitionem usque ad quartum, olim usque ad septimum, 35. q. 3, de affinitate.

Testes quos accusator de familia sua producit, non valent, ff. de testi., testes. Et domesticus sive familiaris non est admittendus, C. de testi., etiam iure. Dicuntur familiares de quibus legitur C. de his qui ad eccl. confug., praesenti § 1, vers. sane; et 3. q. 5, consanguinei; et 3. q. 5, accusatoribus; et 3. q. 5, accusatores vel testes; et 4. q. 3, placuit § item in criminali, vers. item etiam iure civili, et in alio vers. item testes. Arg. contra 14. q. 3, super prudentia; et supra, de testib., insuper; et supra, de testib., cum nuncius, cum suis consimilibus. Solutio: domestici appellantur proprie quibus imperari potest ratione patriae vel dominicae potestatis, ut in lege C. de his qui ad eccl. confug., praesenti, quales credo hic fuisse. Contraria non obstat, quia in alio casu loquuntur, et illud est a iure permissum favore ecclesiae, quia non ferunt testimonium pro aliquo singulari. Familiares appellantur consanguinei, colonus, ascriptitius, mercenarius, filius in potestate, libertus et servus, et omnes habitantes in domo. Sed illi quibus imperari potest nullo modo admittuntur. Alii cum distinctione affectionis, ut propter hoc contra eos praesumatur vel non, ut dicit Hug., 3. q. 5, in summa; et 3. q. 5, consanguinei.

Nota in matrimonio separando praecipue testes esse admittendos, qui sunt probatae vitae et opinionis, infra, de cons. et affin., ex litteris, quia tolerabilius est aliquos contra statuta hominum dimittere copulatos quam coniunctos legitime contra statuta domini separari, infra, de testib., licet ex quadam, in fi.