The Digital Decretals · Glossa Ordinaria

Simile supra, de despon. impub., tuae nobis, ubi de hoc.

Unde mulier illum habere non poterat, cum esset ei affinis in primo genere affinitatis, et in quarto gradu, 35. q. 5, porro.

Et sic matrimonium contraxerunt publice et in facie ecclesiae.

Forte ad hoc delegato, vel de loci consuetudine, quae tribuit iurisidictionem, supra, de offi. archidiac., dilecto; et C. de emancip. lib., si lex; et C. de emancip. lib., cum inspeximus.

Primi dicerunt de quarto, non nocet, quia aliud iudicium fuit illud, nec fuit aliquid probatum.

Sed quare post publicationem iterum inducunt testes contra illud in Auth de testi. § illud, coll. 7; et supra, de testib., fraternitatis? Dicunt quidam quod hoc est speciale in matrimonio. Vel dicas quod non iurant iterum, quia isti erant accusatores. Unde necesse habebant testes producere, et nulli testes inducti fuerunt in causa ista. Et hic nota arg. quod in causa matrimoniali iterum recipiuntur testes post publicationem; arg. ad hoc supra, de spons., sicut, in fi.; et supra, de coniug. serv., ad nostram; et supra, de probat., causam matrimonii. Sed hoc non bene colligitur hic.

Illi dicuntur omni exceptione maiores, qui repelli non possunt aliqua exceptione.

Sed quare dicit Papa quod separantur si sunt in quarto gradu vir iste et maritus praemortuus? Nonne idem esset si essent in quinto vel ulteriori secundum illa tempora? Dic quod dispensative tolerabatur in quinto et ulteriori, si ignoranter contraxissent, 35. q. 8, de gradibus. Et ideo dicit quod separentur in quarto, et non in quinto vel ulteriori. Ber.

35. q. 3, aequaliter; 35. q. 3, nullum de propinquis, in fi.

Istud dicit: si contraxisti sponsalia sive matrimonium cum aliqua, mortua illa, nullam poteris postea ducere in uxorem de consanguinitate illius. Et econverso illa sponsa vel uxor tua te mortuo, nullum poterit habere de consanguinitate tua, supra, de spons., sponsam. Sic ergo mulier ista non poterat illum habere, qui fuerat priori viro suo in quarto gradu, sive in quinto, vel ulterioribus coniunctus secundum antiqua iura. Hodie ultra quartum non impeditur, infra, de cons. et affin., non debet.

Nota quod duo exiguntur ad cognoscendum et iudicandum de causa matrimoniali, scilicet, scientia canonum, et quod habeat iurisdictionem ordinariam vel delegatam, arg. 21. dist. § decretis. Et arg. quod causa non est deleganda nisi perito et exercitato, arg. 2. q. 2, praeceptum; de poen. dist. 6, qui vult, in princ.; et C. de iud., certi. Item habes hic arg. quod de causa matrimoniali non potest in arbitrium compromitti, et expressum est de transact., ex parte; et supra, de restit. spol., saepe, in fi.; et arg. ff. de recepti., non distinguemus § Iulianus; et ff. de recepti., non distinguemus § de liberali. Et potest esse ratio: arbitrium enim non constringit nisi metu poenae, C. de recepti., ex sententia; et poena non debet apponi in matrimonio, supra, de spons., Gemma; cum libera debeant esse, et ne alia via fiat, quod alia via prohibetur, supra, de procurat., tuae, cum suis concordantiis. Vel quia matrimonium Deo auctore fuit institutum, infra, de frig. et malef., litterae. Et ita non potest dissolvi quo ad ecclesiam, nisi per illum qui habet auctoritatem cum iurisdictione, quam non habet arbiter.