The Digital Decretals · Glossa Ordinaria

Simile dicit lex, rebus enim et non verbis legem imponimus, C. commun. de legat., omne, in fi. Et hoc ideo dicit, ne credat aliquis Papam ita eligisse illum vel partes in eum taliter consensisse, quod abstulerit ei potestatem delegandi vices suas, cum eis visum fuerit expedire, nisi Papa hoc expresse vetaret, cum habeat hoc a lege, C. de iud., a iudice; et supra, de offi. deleg., pastoralis. Et ita licet communiter a partibus sit electus, nihilominus eis invitis poterit committere vices suas, ut hic manifeste colligitur. De hoc dictum est supra, de offi. deleg., super quaestionum. Et haec fuit dubitatio, alias non provideret Papa negotiis suis, sed personis. Ber.

Sic ergo soluta est quaestio qua quaerebatur olim, an episcopus posset committere vices suas, cum sic scribebat: tu frater episcope cum eorum altero, etc. Et ita potest committere, et alii non possunt procedere sine ipso vel subdelegato ipsius. Unde si moreretur episcopus antequam committat vices suas, expirat aliorum officium quousque alter substituatur, supra, de offi. deleg., quoniam abbas. Quia sine ipso alii nullo modo poterunt procedere, supra, de offi. deleg., uno delegatorum.

Sic patet quod si iniungitur alicui ut personaliter aliquid faciat, non potest id per alium facere, nisi de consensu illius seu illorum quorum est negotium illud, quia eorum interest. Potest etiam de ipsorum consensu committere alii istud exequendum, alias non potest, ff. de solut., inter artifices. Et si testator iusserit aliquem suis manibus domum construere vel pingere, per alium id facere non potest, quia hoc in personam illius conclusisse videtur, C. de caduc. toll., et nomen § sin vero talis. Sic econverso, quod quis in persona sua facere prohibetur, id per subiectam personam exercere non debet, ff. de admin. rer., non utique § 1. Quod nomine meo facere non debeo, nec nomine alieno, 46. dist., sicut non suo; et 23. q. 8, his a quibus. Et hoc ideo ne alia via contingat quod fieri prohibetur, ff. de tutor. et curat., scire § si mater; et ff. de condi. insti., quae sub conditione § si quis; et ff. de bon. libert., quaeritur; et infra, de procurat., tuae; et C. si manc. ita ven. ne prost., eam. In casibus enim sequentibus non potest iudex committere vices suas, etiam consentientibus illis, quorum negotium committitur in causa inquisitionis. Et cum debent ordinare ecclesiam de praelato vel de aliis inferioribus ministris, quia in his Papa eligit industriam illorum, et quia in istis maius periculum vertitur. Ideo non vult Papa ea per alios fieri, quia circa maiora cautius est agendum, 42. dist., quiescamus; 7. q. 2, nuper; et ff. de Carb., si cui controversia § 2; et 61. dist., miramur.

Alias non possunt.

Hoc intelligunt quidam cum Papa committit inquisitionem vel provisionem de praelatis, aut aliis ministris ex officio suo. Ubi non sunt partes, tunc non potest delegatus committere vices suas si mandatur ut personali intersit, secus ubi sunt partes, quia partes possunt renunciare iuris suo. Ego credo quod sive ista fiant per partes, sive ex officio, quod non possit alii delegare ille cui hoc mandatur ut personaliter intersit, quia Papa considerat in his casibus publicam utilitatem, ne crimina remaneant impunita, et ut potius provideatur ecclesiis quam personis, ut dicitur in principio de aliis negotiis. Et ideo eligit industriam illorum quibus hoc mandat, ut hic dicit. Ber.

Isti enim quibus haec quae sequuntur expedienda committuntur meri executores sunt ad certos articulos expediendos, et nullam habent iurisdictionem, ut dicit in fine. Ideoque vices suas aliis committere non possunt. Coerctionem tamen videntur habere, ut saltem excommunicare possint impedientes eos exercere suum ministerium sibi iniunctum, alioquin delusoria et sine exitu esset talis commissio, supra, de offi. deleg., ex litteris; quod satis credo; arg. illius capituli supra, de offi. deleg., ex litteris. Contradicere tamen videtur littera quae dicit, non sibi iurisdictio, etc. Sed dic, non sibi iurisdictio, verum est quantum ad hoc ut committere possint, vel quia nullam habent iurisdictionem inter aliquas partes, sed tantum officium.

Arg. quod episcopi auctoritate propria cum irregularibus dispensare non possunt, ex eo quod hoc ex commissione conceditur, et verum est quod episcopi cum quibusdam irregularibus dispensare non possunt, supra, de fil. presbyt., nimis. An episcopi possint dispensare ubicumque non prohibentur, dicetur infra, de iudic., at si clerici.