Book II › tit. 2.1 De iudiciis
X 2.1.4 At si clerici
tit. De iudiciis · 9 glosses
Idem Salernitano Archiepiscopo.Incipit At si clerici · alleged in the gloss as de iudic., at si clerici — 43× per the register · find the allegations →
Condemnandi
Nisi ex hoc gravata sit multum eorum opinio, arg. optimum infra, de testib., testimonium; et infra, de sent. excom., cum desideres § 1. In eo casu propter infamiam debet se purgare, ut dicit illa decretalis infra, de sent. excom., cum desideres. Alias si se purgare non potest, debet puniri quasi convictus interpretative, infra, de purg. can., cum P; et infra, de simon., insinuatum. De hoc arg. contra 2. q. 1, multi. Sed ibi exponitur circa principium.
Non tenet
Ut 2. q. 1, in primis, vers. de persona; et supra, de consuet., ad nostram; C. si a non comp. iud., et in privatorum. Ex eo enim quod isti ex tali confessione non puniuntur, seu sententia contra eos lata non tenet, colligitur quod isti inviti tracti fuerunt ad iudicium saeculare. Nam si voluntarii hoc fecissent, etiam si pro eis esset lata sententia, locum suum amitterent in criminali, et in civili perderent causam, 11. q. 1, inolita; et 11. q. 1, placuit; et infra, de for. compet., si diligenti. Unde non praeiudicat eis. Sed si clericus conveniat laicum coram iudice laico, et ille laicus reconveniat clericum civiliter de crimine, si feratur sententia contra clericum bene tenet, quia suus iudex est per reconventionem, infra, de mut. petit., ex litteris; et infra, de mut. petit., prudentiam; et 3. q. 8, accusatores § cuius in agendo; et C. de sent. et interloc. om. iud., cum Papinianus; et C. de sent. et interloc. om. iud., authen. et consequenter. Criminaliter vero ipsum convenire non posset coram iudice saeculari, 11. q. 1, nemo; et 11. q. 1, nullus iudicum. Nec reconvenire, quia in crimine non admittitur reconventio, 3. q. 11, neganda, quia non relatione criminum sed innocentia reus purgatur, ff. de public. iud., is qui. Sed pone clericum condemnatum civiliter de furto vel de alio crimine quod infamet, a iudice saeculari per reconventionem, numquid episcopus suus pro tali sententia ex qua infamis videtur seu confessione, condemnabit illum quod talis sit infamis? Dicit lex quod non potest facere praeses provinciae, quin condemnatum de furto sequatur infamia, ff. de fur., non potest. Respondeo: ex tali sententia non deponitur, quia cum civiliter actum sit, non debet dici infamis. Si vero ex tali sententia vel confessione gravata est eius opinio, ab officio debet suspendi usque ad debitam purgationem, arg. 2. q. 5, presbyter si a plebe; et infra, de simon., accusatum; et infra, de simon., quotiens; arg. ff. de susp. tut., tutor § praeterea; et C. de testi., nullum. Arg. quod deponi vel beneficio privari non debet, donec aliud contra ipsum probaretur, arg. supra, de iudic., de Quodvultdeo; et 15. q. 8, sciscitantibus, in fi. Et praeterea non debet puniri, quia nondum fuit actum ad hoc, et ideo poena ordinaria sibi imponi non debet, infra, de ord. cognit., cum dilectus; et infra, de except., denique. Et iuxta iudicii formam sententia debet formari, infra, de simon., licet Heli. Quando confessio praeiudicet vel quando non, dicetur infra, de confess., ex parte.
In iure confessi sunt
Confessus in iure pro convicto habetur, C. de confes., confessos; et infra, de confess., cum super; et infra, de confess., ex parte; ff. de confes., certum.
Legitima probatione
Puta per legitimos testes et omni exceptione maiores, ut 2. q. 1, in primis, in fi. In criminalibus enim apertae debent esse probationes et luce clariores, C. de probation., sciant; 2. q. 8, sciant; et 5. q. 6, Epiphanium. Et in absentia iudicis testes tales non sunt recipiendi, sed tantum in praesentia iudicis, ut si res exegerit, tormentis subiiciantur, C. de fid. instrum., authen. apud eloquentissimum; et 5. q. 5, illi qui. Et ita demum sunt puniendi secundum qualitatem et quantitatem criminis, infra, de homic., sicut dignum. Ut iuxta iudicii formam sententia dictetur, infra, de simon., licet Heli; et infra, de ord. cognit., cum dilectus, in fi.
De adulteriis vero et aliis criminibus quae sunt minora
Arg. contra 32. q. 7, quid in omnibus. Solutio: illud interrogatio non implicat quod adulterium sit gravius aliis criminibus, sed quasi raritatem denotat, et est simile de poen. dist. 1, si sacerdos. Vel dic gravius, id est, communius. Et illud dictum fuit in detestationem criminis, ut magis vitaretur, quia multa alia peccata graviora sunt adulterio, ut puta incestus, 32. q. 7, adulterii malum. Ex verbis istis colligunt quidam quod episcopus de adulterio tantum et inferioribus criminibus potest dispensare, et non in maioribus quasi a contrario sensu, cum dicat de adulterio et aliis quae sunt minora, ergo non de maioribus quia hoc quod de quibusdam concedit, de aliis negare videtur, arg. 25. dist., qualis; et C. de procur., maritus; et infra, de praesump., nonne; et arg. infra, de his quae fi. a prael., cum Apostolica, ad fi. Et dicunt quod tantum dispensare possunt in casibus expressis a iure arg. huius capituli, ubi de quibusdam conceditur. Unde aliis videtur prohibitum per iura praedicta, et est ad hoc arg. supra, de temp. ord., dilectus, ex eo quod ibi dicitur, cum illi huiusmodi dispensatio a canone minime sit permissa. Et sic argumentatur ex eo quod intelligitur prohibita esse. Et sic quaelibet dispensatio prohibita episcopis intelligitur, nisi eis sit expresse concessa, quia numquam intelligitur esse prohibitum quod non est expresse concessum, supra, de translat., inter corporalia. Alia est magis communis opinio, quod episcopus ubicumque potest dispensare, ubi non invenitur prohibitum, et vacat hoc arg. a contrario sensu, quia in multis gravioribus criminibus quam de adulterio, dispensatio est permissa episcopis, puta in haeresi, 50. dist., presbyteros. Item cum sacrilego, 50. dist., si quis presbyter. Et in criminibus occultis, 50. dist., de his vero. Item cum simoniaco quandoque in beneficio, quandoque in ordine, 1. q. 5, quicumque; et 1. q. 5, praesentium; et supra, de elect., si alicuius. Item cum schismatico, 50. dist., ut constitueretur. Et generaliter ubicumque non prohibetur dispensatio, intelligitur esse permissa, arg. infra, de sent. excom., nuper; et infra, de sent. excom., a nobis est. Et lex hoc optime probatur ff. ex quib. cau. maio., necnon § 1. Edictum de dispensatione prohibitorium est secundum hanc opinionem. Et in hac opinione fuit Hug., ut invenies 50. dist., si quis presbyter, et Io., qui notavit de hac materia 50. dist., miror; et 1. q. 7 § nisi. Et Laur. Vincen. et Tanc. hoc idem dicunt. Quandoque invenies quod prohibetur dispensatio, ut in casibus quos distinxit Io. in capitulo 50. dist., miror. Quandoque invenies quod permittitur, ut in casibus notatis in praedicto 1. q. 7 § nisi. Immo episcopus et quilibet sacerdos potest dispensare et mitigare canones poenitentiales, qui satisfactionem iniungunt pro peccato confesso in poenitentia, arg. de poen. dist. 1, mensuram; et 50. dist., de his clericis; et 50. dist., hi qui post; et 26. q. 7, tempora poenitudinis. Sed canones illos qui inducunt poenam depositionis vel suspensionis in enormibus criminibus mitigare vel dispensare non possunt, 50. dist., miror; et 12. q. 2, de viro; et infra, de accusat., inquisitionis, 1. resp.
Poenitentiam
Hoc ideo dicit, quia venia non conceditur nisi poenitenti, 24. q. 2, legatur, et quomodo gaudebis etc.; 23. q. 7, quemadmodum. Et nemo potest bene agere poenitentiam, nisi speraverit indulgentiam, de poen. dist. 1, nemo potest. Vel saltem partem poenitentiae egerit, 82. dist., presbyter, in fi.
Functus officio
Sic supra, de offi. deleg., in litteris; et supra, de offi. deleg., venerabili; ff. de re iud., iudex.
Duplici
81. dist., presbyter aut diaconus; et de poen. dist. 3, sceleratior § his auctoritatibus; et de poen. dist. 3, sunt plures § auctoritas. Non debet duplici poena conteri, ita quod utraque per se sufficiat. Alias bene posset inferre duas poenas, 21. q. 5, si quis cuiuslibet; et 17. q. 4, attendendum; et 17. q. 4, si quis deinceps; et infra, de rapt., in archiepiscopatu; et 5. q. 6, quia iuxta; et infra, de calumniat., cum fortius; et infra, ut lite non cont., quoniam
§ ulti. Et crescente contumacia, crescere debet et poena, ff. de poe., relegati.
Iudici tradere saeculari
Nisi post depositionem fuerit incorrigibilis. Tunc potest excommunicari, et postmodum crescente contumacia tradi curiae saeculari, infra, de iudic., cum non ab homine. Et sic intelligitur 3. q. 4, clericus; 11. q. 1, si quis sacerdotum. Qualiter deceat tradi curiae saeculari habes infra, de verb. sign., novimus. Ber.
Open in the search app — full-text search, highlighting, and the complete browse tree. Underlined phrases are standardized allegations; each links to the capitulum it cites.