The Digital Decretals · Glossa Ordinaria

Nota qualiter debeat fieri reconventio coram iudice delegato prout hic satis colligitur. Proposita enim petitione actoris reus actorem si vult reconvenire ante litis contestationem suam porrigat ei petitionem, et ita deliberatione super utraque petitione hinc inde habita debet fieri contestatione litis super petitione actoris primo, et incontinenti super petitione rei respondere debet actor, et postmodum iudex vicissim audiat utramque causam, et una sententia terminare debet causas, ut hoc totum patet hic, et infra, de ord. cognit., cum dilectus. Et si actor nollet reo respondere, iudex debet ei iustitiam denegare nec audire ipsum super causa sua, ut infra, de iuram. calumn., imperatorum; et infra, de iuram. calumn., cum in causa § poena; et ff. de procur., mutus § poena; et C. de compensat., neque scriptura; et ff. de var. et extraord. cog., praeses § ulti., in fi. Et si iudex hoc negligeret et procederet in proposita quaestione, non tenet factum eius, vel est potius appellandum ab ipso, ff. quae sent. sine appel., illud § ulti., in fi. Si vero reus differat suam petitionem porrigere post litis contestationem, non videtur quod sit audiendus, C. de sent. et interloc. om. iud., authen. et consequenter, ubi dicitur: et consequenter pulsatus ab aliquo, si vicissim ipsum lite pulsare velim, statim quidem hoc non licet nisi apud eundem iudicem. Et sic videtur quod statim debeat ipsum reconvenire. Et idem videtur expressum in authenticorum corpore, in Auth. de executor. et qui conven. § sancimus, coll. 7, ubi dicitur si reus vult reconvenire actorem, mox ab initio apud eundem iudicem reconveniat ipsum, sed non apud alium nisi lite finita poterit illum convenire. Et quidam domini legum intelligunt istud statim usque ad sententiam, quidam tamen usque ad aperturam testium. Hodie ista diversitas determinatur per decretalem Inno. iiii in concilio Lugdunensi supra, de rescript., extravag. dispendia § reus quoque, ubi dicitur expresse quod reus potest actorem suum reconvenire coram eodem iudice durante iudicio. Et si tunc coram alio ipsum traheret, processus nullus esset, et in expensis condemnabitur. Et quod dicit, durante iudicio, intelligo quousque renunciatum est et conclusum in causa, quia tunc tantum dicitur iudicium, dum negotium discutitur, infra, de verb. sign., forus, arg. ad hoc, C. de compensat., compensationes. Item est arg. ex hoc loco quod frustra petit debitum qui quod debet non impendit, 3. q. 8, cuius in agendo; et 32. q. 6, nil iniquius; 95. dist., esto subiectus; et infra, de iureiur., pervenit 2; et infra, de usur., quia frustra. Et eadem lege convenitur quis qua ius sibi tribui postulat, C. de rei vend., ratas; et in Auth. de sanct. episc. § reverendissimi, coll. 9; et infra, de appell., an sit. Arg. contra 23. q. 5, non vos; et 16. q. 7, si quis deinceps; et 23. dist., in nomine Domini, circa fi.; et infra, de haeret., excommunicamus itaque § credentes; et C. de compensat., compensationes. Sed istud ultimum est speciale in deposito.

Id est, petitione, quia secundum canones nemo tenetur proponere actionem. De hoc dictum est supra, de iudic., dilecti.

Hic patet qualiter litis contestatio fiat, de qua dicetur infra, de litis contest., olim. Ber.

Istud incontinenti intelligendum est nullo actu medio interposito. Et est simile illi mox, quod habes supra, de elect., quia propter, ubi habes multas interpretationes de huiusmodi dictionibus. Istud incontinenti intellige durante iudicio, ut dicitur in prima notula, in fi.

Idem est si actor ageret possessorio, et reus vellet renconvenire actorem super alia spolitatione. Secus si actor ageret possessorio, et reus vellet convenire eum petitorio, quia quaestio spoliationis privilegiata est, ut primo expediatur, infra, de ord. cognit., super spoliatione. Sed si prima sit petitoria, reus super spoliatione bene potest revonvenire actorem in modum actionis, infra, de ord. cognit., cum dilectus. Sic nota quod per reconventionem fit iudex, qui alias iurisdictionem non habet in reconventionem quantum ad illam causam reconventionis, sive sit ordinarius sive delegatus, cum causa reconventionis delegato non est commissa, ut hic habes, et supra, de offi. deleg., prudentiam, in fi. Et iudex laicus ordinarius habet iurisdictionem per reconventionem, puta cum clericus convenit laicum coram laico iudice. Tunc clericus tenetur respondere laico coram eodem iudice, nisi sit causa quae coram iudice ecclesiastico sit tractanda, de quibus dictum est supra, de for. compet., ex tenore; et supra, de for. compet., licet ex suscepto. Neque in criminibus locum habet reconventio. De hoc dixi supra, de iudic., at si clerici.

Est hic arg. quod iudex primo si potest debet partes reducere ad concordiam. Arg. ad idem 5. q. 2, si primates, ubi de hoc; et 23. q. 8, si quis membrorum. Et est simile ff. de usufru., aequissimum; et infra, de simon., querelam; et supra, de transact., ex parte, ubi de hoc. Ber.