The Digital Decretals · Glossa Ordinaria

Qui enim petit restitui, ab adversario reconveniri non potest petitorio, sed super alia spoliatione bene potest, ut hic dicitur. Nec potest ei inferri quaestio proprietatis ab eo, super eo de quo convenitur, ff. de iud., si de vi et possessione; et C. de rei vend., ordinarii; et infra, de restit. spol., in litteris; et infra, de restit. spol., item cum quis; et infra, de restit. spol., ex conquestione, nisi primo fuerit restitutus, ut hic, et infra, de restit. spol., sollicite. Unde nota quod ubi duae quaestiones possessoriae proponuntur a diversis, illae possunt simul tractari, ut hic secundum illam regulam: qui prior appellat, prior agat, ff. de iud., qui prior. Et tunc una sententia debent terminari, supra, de ord. cognit., cum dilectus, quia utraque spoliatio privilegiata est. Si vero unus agit petitorio et aliter possessorio, distingue qualiter reus obiiciat spoliationem. Si enim petat directe restitui, duae sunt petitiones, quia in modum actionis fit reconventio de spoliatione, et tunc simul tractandae sunt, ut supra, de ord. cognit., cum dilectus. Si in modum exceptionis proponatur spoliatio, tunc primo tractatur exceptio spoliationis, secundum quod dicitur in illa decretali supra, de ord. cognit., cum dilectus. Si vero quis agat de spoliatione contra suum spoliatorem vel etiam de re alia, tunc spoliator potest opponere exceptionem de sua spoliatione et in modum actionis et in modum exceptionis, ut hic dicit. Sit ergo cautus quid sibi magis expediat, utrum agere directe vel excipere. Si magis expediat reo possidere rem adversarii quam suam recuperare, excipiat, quia probata exceptione sua non compellitur respondere, nisi primo fuerit restitutus, ut in capitulo supra, de ord. cognit., cum dilectus. Si magis expediat recuperare rem qua est spoliatus, proponat spoliationem suam directe, et ea probata restitueretur, ut colligitur hic, et supra, de ord. cognit., cum dilectus. Et idem si petitorio agatur, quia reus dupliciter potest proponere suam spoliationem, ut supra, de ord. cognit., cum dilectus. Et hoc cum super diversis rebus fit conventio et oppositio spoliationis. Secus videtur quando super eadem re fit conventio et reconventio, quia tunc utilius est proponere spoliationem in modum actionis, infra, de restit. spol., ex conquestione. Quia restituetur in eo casu ante ingressum principalis causae. Si vero in modum exceptionis, non restituetur sed repellit agentem. Et sic utroque casu praeiudicat quaestio spoliationis in hoc casu. Item recompensatio non potest opponi petenti restitutionem, quia sic indirecte admitteretur reconventio, C. de compensat., compensatione; arg. infra, de except., cum inter, in fi. Item in momentanea possessione cessat reconventio, C. qui legit. pers. in iud., momentariae. Sed si ago contra te possessorio, et tu reconvenis me possessorio, et ego excipio contra te in modum exceptionis, de spoliatione eadem de qua convenio te, numquid debeo admitti? Dico quod sic, quia ad aliud proponitur ut actio, ad aliud ut exceptio, arg. ff. de inoffic. testam., contra veterani, alias est ff. de inoffic. testam., Papinianus § sed neque impuberis; et infra, de testib., veniens 2; et infra, de testib., cum in tua. Sed quid si ille excipiat de sua spoliatione? Dico quod potest et elidit actionem meam, et ita remanet conventio et reconventio inefficax. Si autem expediret ei magis agere quam excipere, proponat de sua spoliatione in modum replicationis, et sic per replicationem elidit exceptionem meam, et sic remanet conventio et reconventio efficax.