The Digital Decretals · Glossa Ordinaria

Nota quod abbas simpliciter ad agendum constitutus sine licentia capituli transigere non potest, C. de transaction., transactionis. Unde procurator transigere non potest, etiam si haberet generale mandatum ad agendum, ff. de procur., mandato. Vincen. dicit quod licet abbas vel alius praelatus non possit transigere sine speciali mandato, ad hoc tamen potest exercere actionem, ff. quod cui. univ. nom., constitui. Arg. contra expressum ff. de iure delib., ait praetor, ubi dicitur quod ille qui non potest alienare, non potest rem in iudicium deducere. De hoc dicitur infra, de procurat., alia. Si tamen abbas praeter mandatum procuratorium habeat litteras de rato a capitulo suo, continentes simpliciter quod quicquid super tali negotio fecerit ratum habebit, potest transigere, ut sic notentur differentiae inter litteras procuratorias et litteras de rato, infra, de relig. dom., cum dilectus, ubi de hoc, et hic idem videtur. Quod dicit litteras de rato, expone ut ibi dixi, id est, mandatum procuratorium continens quod etiam abbas transigere posset super quaestione de qua coram delegato agebatur, cum illa clausula, et quicquid super his per abbatem factum fuerit, capitulum ratum habere promisit. Alias non valeret talis transactio, ut dictum est. Vel abbas habuit simplex mandatum transigendi tantum coram delegato, et ita capitulum non poterat revocare transactionem ex eo quod non consenserat. Vel dic quod in notula sequentis.

Hoc ideo dicit, quia si transactio fiat secundum formam iuris, post quadriennium rescindi non potest. Ante vero potest si ecclesia probaret se laesam, infra, de in integ. restit., requisivit. Alias non potest venire contra transactionem etiam statim, C. de transaction., quamvis. Et secundum hoc supple maxime, quia idem esset si non fuisset servata. Et hoc innuit littera quae dicit: capitulum ac si non consenserit in eam, non potest revocare, quasi diceret non poterit eam revocare tamquam non consenserit, quia consensit concedendo litteras de rato, vel potius consensit eam observando. Si enim abbas non habebat mandatum de transigendo, statim debebant contradicere monachi, et ideo eum impugnare non possunt quasi non consenserint. Et quod dicit, aliquot annis, supple maxime, quia idem est ac si semel consenserint, infra, de arbitr., per tuas. Unde de iure communi non potest revocari, sed per in integrum restitutionem si non fuit aliquot annis, id est, quatuor servata. Et haec expositio probatur C. de temp. in int. rest., supervacuam, ubi habes quod omnis restitutio, tam maioris quam minoris, infra quadriennium debet fieri. Et hoc est contra opinionem illorum qui dicunt quod restitutio semper est danda, et ante quadriennium et post, et quandocumque; arg. illius adverbii, semper, et infra, de in integ. restit., requisivit. Ber.

Idem tamquam si non consenserint, quia re vera consensit dando litteras de rato.