The Digital Decretals · Glossa Ordinaria

Et ita potest fideiussor agere contra principalem debitorem ut eum liberet, si diu steterit in obligatione. Sic infra, de fideiuss., eum, ubi de hoc.

Sic est arg. fideiussorem teneri ad usuras. Arg. contra C. de fideiussor., si fideiussor. Distingue utrum fideiusserit in omnem causam et sic tenetur, alias non, ff. locat. et conduct., quaero an fideiussor; et ff. de fideiussor., fideiussores magistratuum. Vincen. Contrarium tamen est verum secundum canones, supra, de iureiur., debitores, ut supra titulo proximo dixi.

C. de iureiuran., in omnibus; et C. de iureiuran., cum et iudices. Et iuri canonico contraria est quantum ad causas civiles, supra, de iuram. calumn., inhaerentes; et supra, de iuram. calumn., cum in causa; et supra, de iuram. calumn., in pertractandis; et supra, de iuram. calumn., imperatorum. Concordat tamen canonibus, 2. q. 5, sacramentum; et 2. q. 5, nos sanctorum.

Id est, fideiussori.

Hoc si voluerit, alias non compellitur. Sed sufficit quod ei denuncietur, ut mittat vel vadat ad ipsos videndos, alias reciperentur in termino constituto, supra, de testib., in nomine. Et quod dicit audiendos, id est, videndos iurare. Vel forte ideo cautionem praestare debet, quia praesumptio erat contra cancellarium ne in fraudem malitiose debitum ei negaret, ut adversarium fatigaret laboribus et expensis, ut si eam praestare nollet, hoc ipso tamquam suspectus compelleretur ad satisfaciendum. Sed hoc non videtur, quia sive vadat sive non, nihilominus tenetur adversario in expensis. Immo debet compelli ut vadat vel mittat, ut ipse magis puniatur, quia tunc gravatur in suis propriis expensis et etiam adversarii.

Hoc fieri potest in causis civilibus, secus in criminalibus in quibus testes in praesentia iudicis suum testimonium dicere debent, C. de fid. instrum., iudices; et C. de fid. instrum., authen. apud eloquentissimum. Tanc.

Hoc ideo dicit, quia ille qui testes examinat, melius scire potest quanta fides sit eis adhibenda, ff. de testi., testium, 1. resp. Ber.