The Digital Decretals · Glossa Ordinaria

Episcopo diocesano, sed non fuit admissus, ut infra sequitur.

De Berovilla, scilicet in qua legatus instituerat praedictum G. Sed diocesanus episcopus fecit ibi quandam commutationem de consensu partium. Praebenda illa quae vacabat in ecclesia sancti Martini Carnotensis debebat assignari H. clerico. Unde G. renunciavit illi ecclesiae de Berovilla quam habuit a legato, et episcopus ei contulit illam praebendam in ecclesia sancti Martini, quam debuit habere H. Et illam ecclesiam de Berovilla sic vacantem ad praesentationem praedicti archidiaconi contulit H. clerico. Unde orta fuit contentio inter istum H. et praedictum G., quem primo praesentavit archidiaconus contra mandatum legati.

Ratione patrimonii. Et Papa argumentatur duobus modis, et utroque modo ducitur ille ad inconveniens. Primo sic: si praesentat eum tamquam laicus, melior est conditio possidentis, supra, de iure patron., quod autem, 1. resp. Si tamquam clericus, ergo praesentatio non tenuit, quia erat interdicta per legatum, et ita pro non dato habetur, supra, de iure patron., quod autem, 1. resp. .

Alexandri, supra, de iure patron., quod autem, 1. resp.

Sed quid si exiret provinciam et vacaret? Credo quod archidiaconus tunc illam posset conferre, quia egrediendo provinciam finitur legatio, supra, de offi. legat., novit; et supra, de offi. legat., nemini. Sed si reservasset donationi Papae, tunc non credo quod illam conferre. Secus in negotiis iam coeptis antequam egrediatur provinciam, supra, de offi. legat., nemini.

Secus si tamquam laicus, quia tunc posset non obstante reservatione legati.

Et ita patet hic quod legatus potest reservare suae donationi primam vacaturam. Et si contra fiat, non valet. Sed videtur quod talis prohibitio non valeat, arg. supra, de praeben., dilectus filius 2. Quia concessio de prima vacatura facta a legato non tenuit ibi. Sed non est contra, quia hic non dedit sed reservavit suae donationi, sed ibi dedit. Praeterea istud videtur fieri in fraudem canonis, unde non deberet valere, supra, de concess. praeben., constitutus. Aliud est de episcopo, quia non habet tantam potestatem sicut legatus. Unde episcopus non posset sibi reservare primam vacaturam, cum talem potestatem non habeat. Immo si vacaret, cum ad eum non pertineret, conferre non posset. Item videtur quod liberam electionem posset legatus auferre capitulo, quia qua ratione potest reservare sibi primam vacaturam et secundam et tertiam, et sic non eligeretur. Dicas quod liberam electionem non potest auferre, quia si sic esset, privaret eos in totum, quod non posset, licet tempore suae legationis posset interdicere et reservare sibi electiones. Sed numquid legatus posset dare ecclesiam invito patrono laico? Quod videtur, quia plus iuris habet in concessione praelatus quam in praesentatione patronus, supra, de offi. legat., dilectus. Quia quilibet patronus undecumque habeat patronatum, subest legato quantum ad ius patronatus, id est, quantum ad cognitionem ius patronatus, arg. supra, de iudic., quanto. Sed hoc videtur speciale in legato domini Papae, quia episcopus invito patrono non posset ecclesiam dare, 16. q. 7, decernimus. Sed certe quamvis patronus subsit legato quantum ad ius patronatus, id est, quantum ad cognitionem iuris patronatus, non tamen videtur quod ei posset auferre praesentationem provenientem ratione patrimonii, sicut posset provenientem ratione ecclesiae. Et hoc innuitur hic ex hac distinctione. Alias quare distingueretur inter praesentatum a laico vel clerico? Licet enim Papa concederet, quod legatus concederet ecclesias invitis patronis, non tamen sequitur quod concesserit invitis patronis habentibus ius patronatus ratione patrimonii, arg. ff. ne quid in loc. pub., praetor ait § si quis a principe. Quidam praeferunt primum dictum. Sed istud maiori nititur aequitate, ut patronus ratione patrimonii quo dotavit ecclesiam, non privetur iure suo, nec fiat ei haec iniuria. Et propter hoc subtraherentur et ipse et alii a fundatione ecclesiarum, et hoc est verum.

Quia malae fidei possessor fuit, ex quo praecessit mandatum. Nec fuit per episcopum admissus, ut hic dicitur, et ita nullam habet excusationem, C. de rei vend., certum. Immo et quos percipere potuisset legitime institutus, quia est violentus possessor, supra, de restit. spol., gravis, ubi de hoc. Ber.