The Digital Decretals · Glossa Ordinaria

Quando magno incommodo afficitur conductor, tunc fit remissio pensionis, ff. locat. et conduct., ex conducto § 1, ubi dicit: si omnem fructum tulerit, ut fructus etiam seminis non supersit; et ff. locat. et conduct., si uno § ubicumque; et C. locat. et conduct., licet certis; et C. locat. et conduct., excepto. Nisi aliud in locatione sit actum, ut in lege C. locat. et conduct., licet certis. Alioquin si tale damnum non intervenerit, secus est, ff. locat. et conduct., si merces § vis maior, quod modicum damnum debet sustinere, ut ibi dicitur, et ff. locat. et conduct., habitatores. Intellige quod hic dicitur de eo colono qui certam pecuniam annuatim debet vel certas corbes, et non de partiario qui cum domino lucrum et damnum partitur, ut dicitur in ff. locat. et conduct., si merces § vis maior. Quia pro modico damno non datur restitutio, ut ff. de in int. rest., scio; et supra, de in integ. restit., requisivit; et supra, de rebus ecc. non alien., ad nostram. Et modicum damnum ecclesia sustinere debet, 12. q. 2, bonae rei. Nec pro modico retractatur venditio, ff. de contrah. empt., res bona. Nec pro modico datur actio de dolo, ff. de dolo mal., si oleum, in fi.

Quia forsitan non potuit pati multam pluviam nec multam siccitatem, nec potuit colonus occurrere quin suffocaretur semen. Sed contra videtur ff. locat. et conduct., ex conducto § 1, ubi dicit quod si vitia ex re oriuntur, damnum esse coloni, ut si vinum coacuerit vel si herbis segetes corruptae sunt. Solutio: ibi potuit colonus occurrere, hic non, quod patet ex eo quod dicit hic: sine culpa coloni. Casus etiam fortuitus domino nocet et non colono, ut non habeat pensionem nisi pro rata. Et si nihil perceperit, nihil solvat ita quod remissio facienda est in totum vel in partem, nisi ubertate praecedentis anni vel sequentis possit compensari sterilitas, C. locat. et conduct., licet. Et hoc etiam si dominus remisit pensionem propter sterilitatem, si anno sequenti contingat ubertas, petere potest pensionem integram, ut ff. locat. et conduct., si uno. Ber.

Hoc sumptum est ex illa lege C. locat. et conduct., aedem quam.

Haec potuit esse necessitas quam postea supervenit si domus corruit, vel minatur ruinam quam aedificare vult. Vel forsitan uxorem duxerit et indiget domo illa, vel si qua consimilis necessitas quae tunc non imminebat, arg. ff. ut in poss. legat., si is a quo § plene. Alias est lex et ff. de interrog. act., de aetate § ex causa; et supra, de offi. deleg., insinuante. Et est hic arg. principium considerandum, supra, de empt. et vend., cum dilecti; et supra, de elect., dudum ad audientiam, ubi de hoc. Ber.

In isto casu dicunt quidam nihil remittendum esse quasi compensando. Sed non est verum, quia potest dominus agere contra inquilinum pro damno dato actione legis Aquiliae et ex locato.

Hoc intellige quando ad longum tempus conduxit, puta ad decem annos, vel plus vel minus etiam sex vel quinque, ff. locat. et conduct., quaero § inter. Ber.

Sic supra, de rebus ecc. non alien., si quis; et infra, de loc. et cond., potuit, ubi dicitur qualiter hoc verbum sit intelligendum. Et ita in quatuor casibus inquilinus.