The Digital Decretals · Glossa Ordinaria

Istud est verbum de quo quaesivit, scilicet quis adiecit illud in canone missae.

Arg. 2. q. 5, consuluisti; supra, de translat., inter corporalia. Sed hoc cum ratione est additum, 33. q. 2, quos Deus; et infra eodem capitulo § ex eo, in fine.

Scilicet elevatis oculis in caelum, et aeterni testamenti prout sequitur.

Multa enim servat ecclesia quae ab Apostolis non sunt tradita, quae tamen cum sint longa consuetudine approbata, non sunt minoris auctoritatis, ut 11. dist., ecclesiasticarum; 12. dist., illa.

16. q. 1, praedicator, quia dando placet homo accipiendo displicet. Unde versus: temporibus nostris quicumque placere laborat // det capiat quaerat plurima pauca nihil.

Paulus appellat seipsum abortivum, quia sicut foetus abortivus cum labore et angustia et attractione ad lucem attrahitur, ita Paulus cum attractione venit ad fidem, 23. q. 4, displicet; et 23. q. 4, quia nos.

Nam quod legibus omnium est, supplendum est a iudice, ff. de testi., quaesitum; et supra, de elect., cum nobis. Et Dominus quandoque diminute dixit, 16. q. 7, et haec diximus. Et ipsius facta supplemus et contraria suis factis facimus. Et iuste per usum ecclesiae diu factum, ad hoc ut iustum praesumi debeat, de conse. dist. 2, liquido. Et sufficit quod aliquid sit diu servatum, ad hoc ut praesumi debeat, vel Apostolum vel alium iustum auctorem habuisse, 11. dist., ecclesiasticarum; 12. dist., illa.

Nota arg. quod ex quo quandoque levavit, quod postea levaverit, 1. q. 1, iudices, in fi. Et est arg. ex eo quod quis facere consuevit, 28. dist., quia sunt culpae; infra, de pignor., illo; ff. de usuri., qui semisses, 1. resp.; ff. de trit. vin., ex usu; ff. de penu leg., dominus Sticho § testamento; ff. de instruc. vel instrum., cum de lanionis § asinam; et ff. de leg. 1, si servus plurium § si numerus nummorum; et ff. de Maced., inter § quod dicitur. Io.

Hic ostendit quare adiectum fuit et aeterni. Ber.

C. de sacro. eccl., habeat unusquisque; C. de testament., quoniam indignum; 13. q. 2, si fur.

Ambulatoria enim est voluntas defuncti usque ad supremam vitae exitum, ff. de adimen. leg., quod si iterum; ff. de donat. inter vir. et uxor., cum hic status § poenitentiam; et C. de codicil., cum proponatis; et C. qui testam. fac. pot., si quis. Unde potest mutari testamentum, etiam si pactum intervenerit ne possit mutari, C. de pacti., pactum quod dotali. Etiam si fuerit per principem confirmatum, arg. C. de testament., omnium, quia nemo hanc legem sibi dicere potest, ut a priori testamento sibi recedere non liceat, ff. de leg. 3, si quis in principio, 1. resp.

de conse. dist. 2, ego Berengarius.

De corpore Christi tres sunt opiniones. Una dicit quod illa substantia quae prius fuit panis et vinum, postea fit corpus et sanguis Christi, de conse. dist. 2, panis in altari; et de conse. dist. 2, quia corpus. Secunda tenet quod substantia panis et vini desinit esse, et tantum accidentia ipsorum remanent, scilicet sapor et pondus, et sub illis accidentibus est corpus Christi. Et hoc approbatur supra, de summ. trin. et fid. cath., firmiter. Tertia dicit quod remanet substantia panis et vini et sub eadem specie est corpus Christi. Io.

de conse. dist. 2, non oportet; et de conse. dist. 2, nos enim; et de conse. dist. 2, forte dicas; et de conse. dist. 2, in quibus; et de conse. dist. 2, mortuus est.

1. q. 1, multi saecularium; de conse. dist. 2, sacrificium.

Sicut ipsi haeretici dicunt.

de conse. dist. 2, forte dicas; et de conse. dist. 2, in quibus; et de conse. dist. 2, semel mortuus. Et hic ostendit quare dicatur mysterium.

Id est, sacrae rei signum, de conse. dist. 2, sacrificium.

de conse. dist. 2, hoc est quod dicimus; et de conse. dist. 2, dupliciter.

Scilicet forma panis et vini est sacramentum geminae rei, id est, corporis Christi et unitatis. Et ita est figurans tantum.

Id est, corpus Christi est sacramentum, scilicet unitatis, et est res sacramenti, scilicet specierum panis et vini. Et ita est signans et signatum.

Scilicet unius est res sive signatum gemini sacramenti, id est, duorum sacramentorum praecedentium, id est, corporis Christi quod est sacramentum unitatis, et specierum panis et vini, quae sunt sacramentum corporis Christi. Et ita istud tertium est tantum signatum per illa duo sacramenta: species panis et vini et corpus Christi. Primum vero est tantum sacramentum signans. Secundum est signans et signatum. Tertium est signatum tantum.

Concludit ex praemissis solutionem principalis quaestionis. Et de hoc habes 11. dist., ecclesiasticarum.

Sacramenta quae fluxerunt de latere Christi, scilicet aquam et sanguinem, infra, de celeb. miss., in quadam.

Id est, caro et sanguis.

Id est, species panis et vini.

Ita quod desinit ibi esse aqua et vinum.

Qui dicunt quod aqua et vinum non commiscentur per minima, id est, non ita quod inseparabilia sint, sed talis separatio impossibilis vel difficilis videtur, postquam bene admixta sunt, arg. ff. de acq. rer. dom., adeo § cum quis; et de conse. dist. 2, cum omne, vers. ulti.

Haec est tertia opinio.

Contra istos est, quia si quis sumpserit hanc aquam cum sanguine, iam non erit ieiunus, et ita illa die non poterit conficere, supra, de celeb. miss., ex parte. Sed contra de conse. dist. 2, relatum; et supra, de celeb. miss., consuluisti; et supra, de celeb. miss., ex parte.

Licet logici dicant quod accidentia non possint permutare subiectum, quod verum est secundum naturam. Sed hic natura cedit miraculo, ut littera dicit.

Sub hoc infra ponitur alia opinio quae ponitur in antiqua compilatione, quae est infra, de celeb. miss., in quadam.

Numquid hoc diffinit ut Papa nobis prohibens alias opiniones, an ut doctor ut non imponat nobis necessitatem? Eius ergo opinio est amplectanda, ut supra, de fer., capellanus. Et tamen non videtur aliquam reprobare, supra, de restit. spol., litteras.

Id est, vinum aquaticum. Non enim transeunt duo in sanguinem, sed vinum quod aquam sibi incorporavit. Et ita expone aquam cum vino, id est, compactum vel compositum ex eis. Haec expositio est secundum illam opinionem quae asserit quod aqua cum vino transsubstantiatur in sanguinem, et illa probabilior est, ut dicitur hic.

Alias elucescat. Ber.

de conse. dist. 2, cum omne; et de conse. dist. 4, proprie.

de conse. dist. 2, in Christo patri.

Quia olim orabatur pro ipso. Hodie ipse orat pro nobis, et ita mutatum est.

Id est, libri missae, alias littera oratorii.

Quasi diceret superfluum. Simile supra, de maior. et obed., legebatur.

Arg. ubi eadem est ratio, debet esse idem ius, ff. ad leg. Aquil., illud. Aequitatis enim ratio similia iura suadere videtur, C. ad leg. Falc., cum certum; et supra, de confirm. util. vel inutil., cum dilecta, ubi de hoc.

Sed quare Papa ponit hunc casum in hanc dubitationem, utrum habeat locum hic illa distinctio vel non, cum Augustinus dicat quod non pro valde malis propitiationes sunt, 13. q. 2, tempus. Forte ideo, quia dubium est qui mediocriter mali appellantur. Si enim illi tantum appellantur mediocriter mali qui non decesserunt in aliquo mortali peccato, sed tantum in venialibus peccatis, sed hoc idem est quod mediocriter boni. Si autem appellat illos mediocriter malos qui decesserunt in aliquibus mortalibus peccatis, non tamen valde magnis, obstat 13. q. 2, pro obeuntibus, ubi dicitur quod pro nullo est orandum qui decesserit in mortali peccato. Item si preces valent pro illis qui decesserunt in mortali peccato. Pone quod aliqualiter eleemosynae et orationes valeant ad tollendam partem illius poenae, secundum hoc possunt tot orationes et eleemosynae fieri, quod poena tollatur tota, et ita damnatus salvabitur. Ad hoc posset dicit quod mediocriter mali dicuntur qui mortalia commiserunt peccata licet levia, et in quibus non est necessaria inscriptio, ff. de accusation., levia. Et in quibus procurator constitui potest, ff. an per al. caus. app., quaeri. Et secundum hoc dicas quod si unus denarius aliquantam partem poenae tollat sive quartam sive tertiam, secundus tollat tantum. Tantum dico in proportione, sed non in quantitate. Secundum hoc etiam si totus mundus effunderetur, semper aliquid remaneret. Idem potest dici de indulgentiis quae fiunt in dedicationibus ecclesiarum. Ber.