The Digital Decretals · Glossa Ordinaria

Quia ius eiusdem forsitan magis vacillabat quam alterius partis, nec poterat sine magnis sumptibus finem imponere liti, immo certe ipse idem si dubitaret vel diffideret de iure suo, debebat renunciare liti, supra, de postul. praelat., bonae 2; et infra, de simon., per tuas 1. Nec dolum facit, qui rem deserit, ut litem effugiat, ff. de alien. iud. mut. caus., item si § 1.

Licet enim prioratus non sint monachis confirmandi, infra, de confirm. util. vel inutil., porrecta. Si tamen electi canonice fuerint, non sunt removendi sine causa, infra, de statu monach., monachi; et de hoc notatur in illa decretalis, porrecta.

Et sic factus est volens, quia coacta voluntas est voluntas, 15. q. 1, merito; 23. q. 4, displicet.

Sed nonne eo ipso quod alii non servabant compositionem, poterat redire istae ad ius suum pristinum? Ita videtur infra, de pact., cum pridem; et infra, de renunciat., sane; et infra, de iureiur., pervenit 2; et ff. de condi. caus. dat., si quis accepto tulerit. Et si filius impugnat testamentum patris in quo mater est instituta heres, restituitur matri actio de dote quae confusa erat additionem hereditatis, C. de inoffic. testam., si maritus. Et si mulier iuvetur Velleiano, restituetur actio creditori in antiquum debitorem, ff. ad Velleia., si mulieri solvero. Praeterea simplici pacto non tollitur actio prima, C. de transaction., sive. Nec debet ei fides servari qui contra pacta versatur, nisi cum actio est odiosa, C. de transaction., cum mota. Et nisi in criminibus, C. ad Turpillianum, quamvis. Sic ergo videtur quod sua intereat appellare, ut 2. q. 6, non solent. Vel si actio sublata fuit, saltem danda fuit actio de dolo, C. de dolo, cum proponas. Potest dici quod actum fuit inter partes, ut si altera pars resiliret a pacto soluta poena ei staretur, ff. de transaction., ei qui fidem. Sed hoc non credo, nec hic colligitur. Unde dicas quod ubi compositio intercedit et pure renunciat aliquis iuri suo, postea non auditur, ut hic, et infra, de renunciat., in praesentia; et 7. q. 1, quam periculosum. Et remittentibus actiones suas non est dandus regressus ad eas, ff. de aedil. edict., quaeritur § si venditor. Et nota quod qui renunciat spirituali iuri sive beneficio pure, et sine aliquo pacto debet renunciare, alias simoniacum esset, quia non habet ibi locum renunciatio sub modo vel sub conditione; et inde est quod non potest redire ad primus ius. Sed in transactione vel in pacto secus est, cum ibi admittatur talis contractus: do ut des, facio ut facias, vel facio ut des, ut locum non habeat in spirituali beneficio, infra, de transact., super eo. Si dicas, quare non fuit iste R. auditus super priori beneficio, sicut ibi, infra, de pact., cum pridem; et infra, de renunciat., sane. Respondeo quoniam iste non habebat actionem ad agendum, et nemo sine actione experitur, ff. de negot. gest., si pupilli § videamus. Tum quia pure renunciavit, ut dictum est, tum quia recipiendo custodiam et prioratum etiam iuri suo in totum renunciavit, et quia ipse iudicis officium non imploravit sicut in illis infra, de pact., cum pridem; et infra, de renunciat., sane; propter quod auditi fuerunt et restitui ad agendum.

Quibus forte negotium commissum fuerat quorum litteris bene creditur, 19. q. 3, statuimus; et 73. dist., in nomine Patris, in fi.

Hic concurreunt duae praesumptiones, scilicet, factum episcopi, et scriptura praepositi et capituli, et factum legati. Facto episcopi creditur, infra, de re iudic., sicut; et infra, de renunciat., in praesentia; et 2. q. 7, hoc etiam placuit. Unde non est versimile quod etiam suspensum et a suspensis electum benediceret vel confirmaret. In contrarium praesumitur ex litteris praepositi et capituli, quibus etiam creditur per iura praedicta et ita circa idem factum quandoque habentur variae praesumptiones, 57. dist., si quis in aegritudine; et ff. de in int. rest., divus; et arg. infra, de praesump., litteras; ibi tamen una praeponderat alteri, hic neutra. Et ideo Papa mandat inquiri de illo interdicto.

Quare praesumitur quod electio illius fuit canoncia.

De suspensione et interdicto a cardinali positis.

Sed quia nescimus utrum istorum alteri praeiudicet, ideo absolvimus reum, quia in rebus dubiis promptiores debemus esse ad absolvendum quam ad condemnandum, infra, de probat., ex litteris; et infra, de fide instrum., inter dilectos, in fi. Hic secus factum fuit.

supra, de consuet., cum dilectus, ubi de hoc satis dictum est.

Id est, cassa nunciata, quia suspensi eligere non possunt.

Intellige quod per capitulum fiat electio, ex quo non dicit per quos. Si enim Papa voluisset monasterio per alios provideri, illud mandasset, sicut fieri consuevit. Unde mandat illos primo absolvi a sententiis suspensionis, ut postea eligere possint. Et R. seniori restituti fuerunt custodia et prioratus, ut continetur in integra.