The Digital Decretals · Glossa Ordinaria

Hic evidenter patet quod de re sacra sive spirituali transactio intervenire non potest, supra, de transact., constitutus; et infra, de transact., praeterea quando; et infra, de transact., ex parte; neque pactio, supra, de pact., pactiones; et supra, de pact., cum pridem; et supra, de pact., accepimus; et supra, de pact., cum clerici; ut dictum est et supra, de transact., statuimus; ut detur temporale pro spiritualibus, infra, de rerum perm., exhibita. Sed si spirituale detur pro spirituali, bene tenet, et valet talis permutatio seu transactio, infra, de rerum perm., ad quaestiones. Et sic tantum detur spirituale vel remittatur pro alio spirituali. Sed distingue utrum agatur de re etiam spirituali quae petatur tamquam beneficium, an tamquam proprietas si agatur super beneficio ut aliquis recipiatur ad beneficium ecclesiae, vel quantum ad praelationem, tunc nulla potest intervenire transactio proprie. Et hoc notavit dum dixit ecclesiastico beneficio in litigium deducto, quia simoniacum esset et quia talis titulus non habetur ex transactione, sed per canonicam institutionem, infra, de instit., ex frequentibus; et supra, de renunciat., admonet; et 16. q. 7, nullus omnino; arg. ff. de decur., Herennius. Si vero res sacra sive spiritualis in litigium deducatur tamquam proprietas, tunc bene potest intervenire transactio, puta duae ecclesiae sive duo episcopi litigant super aliqua ecclesia vel aliquibus, quia alter dicit illas sibi subiectas, alter negat qui possidet, ibi potest intervenire transactio, quia et permutatio, infra, de rerum perm., ad quaestiones; ut si unus haberet unam ecclesiam, et alter aliam per transactionem, vel quia unus episcopus aliqua spiritualia in ecclesia perciperet, et alius alia, hoc totum potest fieri per transactionem. Sic etiam potest intelligi supra, de transact., statuimus. Potuit fieri divisio decimarum inter partes, quaedam tamen sunt in quibus non admittitur transactio seu compositio, ut infra, de transact., ex parte, ubi de hoc. Ber.

Transactio non procedit vel non fit, nisi in aliquo loco vel retento vel promisso, ut hic dicit, et C. de transaction., transactio. Qui enim transigit quasi de re dubia, et lite incerta neque finita transigit, ff. de transaction., qui transigit. Et ideo dixi, dubia, et etiam lite incerta, quia credit se habere bonam causam. Alioquin si evidens esset calumnia, non tenet transactio, ff. de condi. indeb., in summa, 1. resp. Neque finita, ideo dixi, quia si finita esset causa per sententiam a qua non esset appellatum, postea non teneret transactio, ff. de condi. indeb., eleganter § si post rem iudicata.

Supra, de transact., constitutus; et infra, de transact., praeterea quando; et infra, de transact., praeterea quarto.

Supra, de transact., statuimus; et supra, de transact., de caetero; et infra, de transact., veniens; et infra, de decim., ex multiplici; et infra, de decim., nuper.

Qui prohibent illicitas pactiones in spiritualibus, ut 1. q. 2, quam pio; et 1. q. 1, eos; et 1. q. 3, si quis praebendas, cum suis concordantiis; et supra, de pact., pactiones.