The Digital Decretals · Glossa Ordinaria

Arg. quod plures accusatores possunt admitti contra unum super eodem crimine, supra, de accusat., licet; et 2. q. 1, in primis. Et plures procuratores admittuntur, supra, de testib., insuper. Hic enim admissi fuerunt plures accusatores, et in capitulo 2. q. 1, in primis, quod fieri non debet. Immo iudex debet eligere magis idoneum, ff. de accusation., si plures.

De amicitia laetatur et non de modo illo quo in amicitiam convenerunt. Et ideo praecipit inquiri de collusione, unde dixit Io. quidam sapiens phantasma, Deus non est remunerator nominum, sed adverbiorum. Hoc est dicere, non remunerat Deus bonum quod fit, sed quod bene fit. Unde non remunerat Iudaeos qui crucifixerunt Christum, licet mors Christi bona fuerit, quia propter hoc de poenis inferni nos redemit, et ideo non remuneravit eos, quia non bene fecerunt. Deus enim cor interrogat et non manum, 24. q. 5, si quid invenisti. Nec considerat quae fiunt, sed quo animo fiunt, 15. q. 7, sexta, in fi.

Infra, de collus., crimina; et infra, de collus., audivimus; et infra, de collus., in tantum. Per hoc enim consentire videtur, arg. 44. dist., Ephesiis, in fi.; et 83. dist., error; et supra, de haeret., qui alios.

Arg. quod non liceat recedere a lite. Unde nota quod tria sunt genera causarum, scilicet civilis, criminalis et spiritualis. Dupliciter enim potest quis a lite recedere, per gratiam et per transactionem. In causa civili quandoque potest quis a lite recedere per gratiam. Et per transactionem sine aliqua poena vel nota, nisi in actione famosa in qua non licet transigere sine iudicis auctoritate; alias notatur infamia, ff. de his qui not. infam., furti § pactus. In causa vero criminali ante inchoatam litem licitum est desistere per gratiam, ff. ad Turpil., mulier; et ff. ad Turpil., quaesitum. Post inchoatam litem non licet sine iudicis auctoritate et sine consensu rei, si fuit suppositus tormento, C. de abolit., fallaciter; vel si ex hoc remaneret infamatus, ut arg. 5. q. 1, quidam. Et si destiterit, incidit in Turpillia si publicum crimen intendit, C. ad Turpil., is demum. Et fideiussor punitur in quantitate promissa et accusator notatur infamia et extraordinarie pro motu iudicis punitur, ff. ad Turpil., qui destiterit; ff. de cust. reo., si quis reum; et ff. de praevaric., praevaricationis, in fi.; et ff. de praevaric., si vero privatum; extraordinarie punitur, ff. ad Turpil., si quis repetere, in fi. Pro motu iudicis secundum canones omne crimen quasi publicum consetur, unde per transactionem seu gratiam a lite recedere non licet, arg. hic, et infra, de collus., crimina; et infra, de collus., in tantum. Quod si fecerint inter se gratiam vel aliquam collusionem, iterum inquiretur de crimine, ut hic patet, et infra, de collus., crimina; et infra, de collus., in tantum. Iudex tamen si in crimine illo posset dispensare, praestare potest auctoritatem si voluerint inter se gratiam facere, arg. 5. q. 2, si primates; et 15. dist., canones; et 15. dist., studendum. In causa spirituali bene licet a causa recedere per gratiam, per transactionem vero non, ut proprie intelligas transactionem, supra, de rerum perm., exhibita; supra, de transact., super eo. In causa vero criminali vel matrimoniali neque per transactionem neque per gratiam seu compositionem licet discedere, supra, de transact., ex parte. Ergo si aliqui gratiam faciant inter se indebito modo, iudicis est inquirere, ut hic patet per totum, C. de gen. abolit., indulgentia; et C. de gen. abolit., cum eo. Ubi autem ex iusta causa vult discedere, iudex debet indulgere abolitionem, 2. q. 3, si quem poenituerit; et 2. q. 3 § praevaricator; C. de abolit., praeses; et C. de abolit., abolitio. In causa mixta, puta cum agitur ad tori separationem potest quando vult discedere, arg. supra, de divort., ex litteris. Quia non solum septies sed etiam septuagesies etc., supra, de iureiur., quemadmodum. Ala.

Si enim ex caritate hoc fecerunt accusatores, possent tolerari. Sed ex praemio non, ut hic dicit, et infra, de collus., crimina.