The Digital Decretals · Glossa Ordinaria

Id est, nuncio legitime ordinato. Vel dic petitorio, id est, procuratore.

Aliquis dicitur aliquid posse quinque modis, unde versus: Posse quidem rebus dant ius natura potestas // Officium meritum sextum divina voluntas. De potentia iuris habes 22. q. 2, faciat homo; 27. q. 2, Agathosa, in fi. De potentia naturae habetur infra, de despon. impub., puberes; et infra, de despon. impub., a nobis. De potestate officii habes infra, de cons. et affin., ex litteris, in fi.; et 21. dist., cleros § inter eos, vers. Petrum vero, ubi dicitur quod Petrus prae omnibus claves regni caelorum accepit; et 21. dist., inferior; et infra, de maior. et obed., cum inferior. De potentia meriti legitur 3. q. 7, infamis § tria; et 3. q. 7, infames, in fi., ibi, civis vita, etc. De potentia divinae voluntatis habetur de poen. dist. 2, principium § caritas. Sed haec potentia ad duo tantum extenditur, scilicet, facti et iuris.

Quod simul interesse debeant, habes infra, de offi. deleg., prudentiam.

Quia talis iudex esse non potest, nisi communi opinione pro libero se gerat et habeatur, quo casu tenet eius sententia, etiam si post eam latam detegatur eum tempore sententiae fuisse servum, 3. q. 7, infamis § verumtamen; et ff. de off. praet., barbarius; et C. de testament., testes servi.

Si pendente iudicio efficiatur infamis vel suspectus, posset repelli; infra, de testibus cog., praeterea; et infra, de offi. deleg., insinuante; quia quod de novo emergunt, novo indigent auxilio; ff. de interrog. act., de aetate § ex causa. Item si medio tempore excommunicetur, sed eo absoluto resumit iurisdictionem, infra, de offi. deleg., prudentiam § sexta. Idem credo si restituatur pristinae famae per principem, quia resumit iurisidictionem; 2. q. 3, si quem § notandum, in fi.; et C. de curat. fur., cum aliis; secus si lata sententia detegatur iudicem fuisse infamem; 3. q. 7, infamis § tria, vers. verumtamen; et ff. de off. praet., barbarius; et C. de testament., testes servi; secus in excommunicatione, quia sententia publice excommunicati nulla est, infra, de re iudic., ad probandum; et infra, de except., exceptionem.

Puta quia est excommunicatus vel illiteratus, nec habet consuetudinem causarum, quia penitus debet esse iudex, nec debet quaerere ab aliis quid eum loqui oporteat, in Auth. de iudicib., in princ., coll. 6; et infra, de cons. et affin., ex litteris, in fi. Tamen si illiteratus sit et habeat consuetudinem causarum sive peritiam iudicandi, potest ei causa committi, C. de iud., certi iuris; arg. C. de episc. et cler., parabolani. Et quaedam impedimenta ponuntur 3. q. 7, infamis; et 3. q. 7, infames. Item si impedimentum sit perpetuum, non potest cognoscere quid potest esse multis modis, ut infirmitas, surditas, etc.

Per litteras vel per certum nuncium litteratorie destinatum; 64. dist., episcopi; et 64. dist., ordinationes; et 64. dist., episcopus; et infra, de offi. deleg., prudentiam, 1. resp.; ff. de reb. eorum qui sub tut., magis § illud; etiam quaeri potest et haec est canonica destinatio. Sed numquid ille qui interesse non potest, valet aliis delegare vices suas? De hoc dicitur infra, de offi. deleg., coram.

Ut infra, de rescript., cum dilecta.

Quod quidem facere possunt, si in litteris commissionis sit clausula illa: quod si non omnes; alias non possunt procedere, arg. infra, de offi. deleg., causam matrimonii; et est expressum infra, de offi. deleg., uno delegatorum; et infra, de offi. deleg., prudentiam; et ff. de recepti., item si unus § penulti.; et ff. de recepti., sicuti.

Immo potius debet puniri, infra, de offi. deleg., prudentiam § adiicimus. Et hoc casu alii possunt procedere, quamvis non videatur impleta conditio, quod si non omnes, etc., ut in praedicto capitulo infra, de offi. deleg., prudentiam § adiicimus. Et hoc verum est postquam constiterit quod non vult interesse, et in hoc illa corrigit istam.

Hodie etiam si non addatur hoc, si tamen non vult, alii procedent, licet sit arguendus qui mandatum Apostolicum exequi contemnit.