The Digital Decretals · Glossa Ordinaria

Et male certe, quia consideranda est mens potius quam verba. Nam verba deserviunt intentioni et non econverso, infra, de verb. sign., intelligentia; 1. q. 1, Marcion; et ff. de legib., scire leges. Et potior est mens quam verbum docentis, ff. de supel. leg., Labeo, in fi. Et arg. ff. de instruc. vel instrum., cum de lanionis § asinam, in fi. Et in testamento consideratur potius mens testantis quam verba, ff. de leg. 1, a fratris postumo. Et in contractibus potius inspicitur voluntas quam verba, C. quae res pign. oblig. poss., pignorum; et C. quae res pign. oblig. poss., si quis. Et non tantum verba edicti servanda sunt immo sententia potius, ff. de legib., contra legem. Hic non servabant vim et potestatem verborum, ut videtur. Quia indirecte videbantur excommunicari ex quo subtrahebatur communio aliorum. Sic Iudaei excommunicantur, supra, de usur., post miserabilem; et supra, de usur., quanto; et supra, de Iudae. et Sarrac., Iudaei sive; et supra, de Iudae. et Sarrac., ad haec; et supra, de Iudae. et Sarrac., sicut Iudaei, in fi. Et sic indirecte faciebant contra privilegia Papae. Unde praecipitur quod de caetero hoc non faciunt. Ubi autem res dubia esset, potius servanda sunt verba edicti, ff. de exerc. act., utilitatem § si is qui. Et est decretalis ista contra civitates, quae quandoque consimilia faciunt contra ecclesiasticas personas. Et sic violant ecclesiasticam libertatem. Et tales sententiae non valebant nec timendae erant sed quo ad factum tantum refertur, quia contra privilegia Papae, supra, de excess. praelat., cum ad quorundam.

Quasi diceret non vere excommunicabant illos, sed subtrahebant alios ab eorum communione. Et ideo excommunicati videbantur, quia excommunicatio est a fraterna societate separatio, 3. q. 4, Engeltrudam. Et sic quodammodo excommunicabant eos. Ber.

In hoc videntur iudicari Iudaeorum iudicio, quia cum ecclesia excommunicare Iudaeos non possit, quia nihil ad nos de his qui foris sunt, 2. q. 1, multi. Quandoque excommunicantur Christiani communicantes eis, ut supra dictum est. Ita isti cum non possent istos excommunicare propter privilegium, excommunicabant communicantes eis.

Qui enim participat excommunicatis, excommunicatus est minori excommunicatione, 11. q. 3, cum excommunicato; et supra, de except., a nobis. Sed isti qui participant istis monachis in praedictis erant excommunicati excommunicatione maiori. Et ita maiorem excommunicationem incurrebant quam alias participando excommunicatis.

Et sic patet quod si non possunt illos excommunicare, nihil facere debent per quod ad idem redeant. Quia si denegatur eis una via, denegata intelligitur et alia, supra, de procurat., tuae. Sic ergo isti in fraudem privilegiorum non sunt excommunicandi. Sicut nec in fraudem canonis aliquid faciendum est, supra, de concess. praeben., constitutus; nec in fraudem legis, ff. de Maced., si quis patrem § is autem. Unde nota quod quatuor modis fit fraus legi sive canoni: de persona ad personam, ut si uxor velit donare viro vel econverso, cum non possit, supra, de don. int. vir. et uxor., donatio. Et supponit aliam personam cui donat, non valet donatio, ff. de donat. inter vir. et uxor., haec ratio § non tantum; 46. dist., sicut non suo. De re ad rem: prohibitum est ne filiofamilias pecunia mutuetur, si tamen aliquid in fraudem factum fuerit, puta dedisti frumentum vel aliud consimile quod venderet, ut pecuniam haberet, fraus fit legi, ff. de Maced., sed Iulianus § mutui; alias incipit: item si filius; et ff. de Maced., si quis patrem § in usura; 14. q. 3, plerique; et 1. q. 1, sunt nonnulli. De contractu ad contractum: ut puta uxor non potest donare viro, ut dictum est, vult ei vendere, ut sic hoc modo possit donare, non valet, ff. de donat. inter vir. et uxor., si sponsus § circa. Sic 16. q. 3, si sacerdotes. Item de contractu ad contractum alio tamen modo quam supra, ut cum mulier pro alio fideiubere non possit, principalem se facit debitricem. Hoc non valet quia facit in fraudem legis, ff. ad Velleia., quamvis § si cum essem. Et sic patet quod qui facit in fraudem legis, contra ipsam legem videtur facere, ff. de legib., contra legem; et ff. de legib., fraus. Unde tales sententiae in veritate non tenebant, ut hic patet, quia Papa non mandavit eos absolvi. Ber.