The Digital Decretals · Glossa Ordinaria

Et si testes episcopi dicerent excommunicationem praecessisse appellationem, testes autem alterius dicerent appellationem praecessisse, sententiare debet iudex quod et ante sententiam et post fuit appellatum, infra, de testib., cum tu. Et ita videtur superfluum, quia semper iudicatur pro appellante, quia si testes episcopi dicerent quod tantum post sententiam appellasset, illis non crederetur quia probarent negativam, quod esse non debet, supra, de elect., bonae 1; et infra, de caus. poss. et propr., cum ecclesia. Dico quod probationes episcopi audiri debent si vult probare se illum excommunicasse antequam vocem appellationis emitteret, secundum quod ponitur in quaestione in principio. Vel etiam si vellet probare appellationem iniustam, quia illa non impediret excommunicationem sequentem, infra, de appell., ut debitus, ubi dicitur quod qui appellat, rationabilem causam debet proponere. Et si probata fuerit iniusta appellatio, remittetur ad episcopum, infra, de appell., ut debitus; et infra, de appell., cum in ecclesia. Nec est verum quod dicitur quod semper pronunciabitur pro appellante, quia potest esse quod episcopus melius probet, et per plures et meliores testes quibus stabitur, infra, de probat., licet; infra, de testib., in nostra. Et potest dici quod illa decretalis infra, de testib., cum tu, loquitur cum testes utriusque partis erant aequales, ut sic fiat interpretatio pro utriusque partibus ne de periurii reatu notentur.

Scilicet, in casu sequenti tantum; simile infra, de sent. excom., per tuas.

12. q. 2, quia divinis; 9. q. 3, episcopus; infra, de haeret., si quis.

Nota quod non debet quis admitti ad probandum illud quod probatum non prodest, C. de probation., ad probationem; et infra, de simon., per tuas 1, in fi., vers. quoniam; et si probata etc. Et valet ad exceptiones opponendas quas quidam admittunt indifferenter. Et in fine pronunciantur secundum illas, si de iure valent, alias non prodest illa probatio. Illud fieri non debet. Primo cum proponuntur, debet providere iudex an sint admittendae vel non. Si sunt admittendae, tunc demum audiat probationes super illis, qui aliter faciunt non bene faciunt, quia si quis bene probaret exceptionem suam, et non admitteretur, potest esse causa appellandi, quia audiendo probationes super illa, iudex videtur eam admittere cum effectu. Et ideo illud non est faciendum, nisi iudex sub illa protestatione illum ad probandum admittat, ut si de iure debeant valere, quod valeant, alias non, supra, de elect., Cumana.

Sed cum iste sit absolutus, quare audiuntur probationes super hoc? Dico quod duplici de causa potest fieri, quia si probabit quod iniuste fuit excommunicatus, non iniungitur ei aliquid per iuramentum. Et ideo praeceptum differtur quousque constet utrum iuste vel iniuste sit excommunicatus, infra, de offi. ord., ad reprimendam. Si iuste fuit excommunicatus, tunc praecipiet et per iuramentum quod super eo pro quo fuit excommunicatus satisfaciat, ut in dicta decretali infra, de offi. ord., ad reprimendam. Item si probaret quod admonitione legitima non praemissa ipsum excommunicasset, excommunicator per mensem erit privatus ingressu ecclesiae, infra, de sent. excom., sacro. Item si iniuste excommunicatus fuerit, excommunicator tenetur illi ad interesse, ut dicto capitulo infra, de sent. excom., sacro. Et in tantum tempus abstineat quantum visum fuerit superiori, 2. q. 1, nemo; et 24. q. 3, de illicita. Et econverso, si sententia iusta probata fuerit, excommunicatus tenebitur ad interesse excommunicatori, ut in decretali infra, de sent. excom., sacro; nisi utrumque probabilis error excuset, ut ibi. Et ita patet quare admittantur probationes post absolutionem.