The Digital Decretals · Glossa Ordinaria

Alii duo solvuntur, infra, de sent. excom., nuper.

Illicitis et prohibitis.

Ut C. de adulter., eum qui, ubi sunt haec verba: si enim aliquis contrahat nuptias, cum ea cum qua non potest de iure contrahere, infamis est, licet nuptiae non habeant effectum, ff. de his qui not. infam., quid ergo § 3. Quandoque magis consideratur effectus quam affectus, vel quam factum ipsum, de poen. dist. 1 § haec autem verba. Quia verba ipsa sunt cum effectu accipienda, infra, de cleri. non residen., relatum; ff. de condi. et demon., haec conditio 1; et infra, de spons., adolescens. Quandoque magis consideratur factum quam ius, infra, de concess. praeben., litteras; et infra, de concess. praeben., cum nostris. Quandoque consideratur plus iuris effectus, ff. de condi. insti., mulieri § 1; infra, de spons., iuvenis.

C. de adulter., eum qui.

Quasi diceret, de facto contraxit cum secunda, quia de iure non potuit. Duas enim uxores simul habere non licuit, nisi cui ex revelatione divina concessum fuit, infra, de divort., gaudemus.

28. dist., presbyterum.

Clerici, scilicet, de quibus primo quaesitum est.

Hic collige quod opinio praefertur veritati; simile infra, de spons., iuvenis; et 3. q. 7, infamis § tria, vers. verumtamen si servus; et C. de testament., testes servi; et 22. q. 2, homines; ff. de Maced., si quis patrem; infra, de offi. deleg., coram; et infra, de iure patron., consultationibus; et supra, de elect., querelam. Sed contra 8. dist., veritate; 81. dist., quicumque; et infra, qui fil. sint legit., per tuas; C. plus val. quod agit., in contractibus; C. plus val. quod agit., acta; et C. plus val. quod agit., emptione. Solutio: verum est quod veritas praefertur opnioni, alia casualia sunt, ut scilicet opinioni potius quam veritati, vel in favorem contrahentium et odium decipientium, ff. de Maced., si quis patrem; vel in favorem prolis, infra, qui fil. sint legit., cum inter; vel favorem testamentorum, C. de testament., testes servi; vel sententiarum, 3. q. 7, infamis § tria, vers. verumtamen si servus.

In maleficiis enim voluntas, non exitus spectatur, arg. 49. dist., sacerdotes; et ff. ad leg. Corn. de sic., divus; C. de furti. et serv. cor., si quis servo.

Nota arg. propter similitudinem facti aliquem numerari inter eos, de quorum numero ipse non est, 27. q. 1, quotquot; et 50. dist., si ille; ff. mand. vel cont., cum controversia, in fi.

Arg. contra infra, de cleri. coniug., sane 2. Illa loquitur de eo qui numquam habuit uxorem, sed in sacro ordine contraxit, et ideo cum tali dispensari potest. Hic loqui videtur de eo qui primo in laicali habitu contraxit, et postea factus sacerdos iterum contraxit. Unde bigamus reputatur quantum ad effectum, licet in veritate non sit. Et sic punitur propter affectum tantum cum opere subsecuto, et non propter defectum sacramenti. Defectus enim sacramenti unitatis non est in isto, quia in veritate carnem suam non divisit in plures.

De quo infra, de bigam., debitum.