The Digital Decretals · Glossa Ordinaria

Hic patet expresse quod edictum illius canonis 17. q. 4, si quis suadente, prohibitorium est. Quia omnes debent ad sedem Apostolicam mitti, nisi quorum absolutio inferioribus praelatis in certis casibus reservatur.

Supra, de sent. excom., de caetero; supra, de sent. excom., mulieres; supra, de sent. excom., ea noscitur; supra, de sent. excom., quod de his; et supra, de sent. excom., quamvis. Ber.

Per canonem illum 17. q. 4, si quis suadente.

Quia aliud est quod studio delinquitur, aliud quod ignorantia, 11. q. 3, excellentissimus.

Pone exemplum ubi quis non crederet se teneri, supra, de sent. excom., nuper, 1. resp.; et supra, de sent. excom., mulieres.

Similiter et de beneficiis, supra, de cleri. excom., postulastis; et supra, de cleri. excom., latores. Sic excommunicati recipiunt ordines et excommunicatus confert ordines, supra, de renunciat., cum inter.

17. q. 4, si quis suadente. Sed numquid poterunt dispensare post impetratam absolutionem. Videtur quod non per id quod sequitur. Sed si non esset interdicta dispensatio, possent, arg. supra, de sent. excom., nuper. Et est arg. quod dispensare possunt ubi non est prohibitum, ff. ex quib. cau. maio., necnon § quod eis.

Minora vocat absolutionem, maiora dispensationem. Et ita cui prohibetur minus et maius prohibitum intelligitur, 74. dist., gesta; 95. dist., illud; et ff. de senat., qui indignus. Et econverso cui conceditur maius et minus, supra, de decim., ex parte tua 2. Ber.

Aequitas rigorem mitigat. Unde aequitas intelligitur iuris relaxatio et aequitas rigori praefertur, C. de iud., placuit; 34. dist., fraternitatis; et supra, de transact., ex parte.

Hoc respicit quod supra dixit saeculares.

Supra, de sent. excom., monachi. Ber.

Non habes hodie illam, sed in antiqua compilatione consuluit titulo eodem.

Ante ingressum supple.

Immo videtur quod de iure communi non est enim illi necessaria certa delicti satisfactio, cuius totum vitae tempus obedientiae impenditur sui conditoris, de poen. dist. 1 § his auctoritatibus, post illud capitulum de poen. dist. 1, mensuram. Simile supra, de voto et vot. redem., scripturae; 33. q. 2, admonere. Laur.

Hoc intellige de illis qui inciderunt in canonem ante ingressum, quia de his qui incidunt post ingressum concessum erat per Alexandrum, supra, de sent. excom., monachi. Unde quo ad alios dicit, indulgemus. Ber.

Hoc intellige simpliciter de omnibus monachis qui hoc commiserint sive ante ingressum sive post, infra, de sent. excom., canonica. Nec est distinguendum inter membrum et membrum, supra, de cleri. aegro., presbyterum; et supra, de corp. vitia., exposuisti. Alias excessus difficilis vel enormis relinquitur arbitrio iudicis. Cum excessus notorius est tunc abbas ipsum absolvere non potest propter scandalum, ut hic dicit.

Quid si modicum valde laesit cum sanguinis effusione, quia de facili sanguis effunditur quandoque, numquid idem erit ac si enormiter laederet? Satis crederem committendum arbitrio iudicis, puta episcopi et abbatis licet littera ista simpliciter loquatur. Verbum enim effusionis abundantiam significat, 16. q. 1, revertimini; et 41. dist., saepe, arg. Sed ibi nomen effusionis significat vitium. Ber.

Ex persona augetur crimen, de poen. dist. 1 § aut facta; Inst. de iniuri. § atrox; et ff. de re milit., omne delictum § qui manus; et ff. de iniuri., item apud § quod ait praetor. Sicut ex atrocitate facti, 17. q. 4, qui subdiaconum. Et ex persona eius qui fecit, crescit iniuria, ff. de iniuri., sed si § quaedam; et 40. dist., homo Christianus.

Proprium. Multa enim permittuntur nobis in homine nostrae religionis quae non permittuntur in aliis, 16. q. 1, placuit omnibus; et 2. q. 7, si haereticus. Quid si abbatem non habet, sed priorem aut praelatum alio nomine designatum? Respondeo: beneficium illud ad omnes monachos et regulares canonicos extenditur, ut supra, de sent. excom., monachi. Et ad Hospitalarios Hierosolymitanos, qui per suum priorem absolvi possunt, infra, de sent. excom., canonica. Idem crederem de Templariis dummodo consimilem priorem habeant, ut habent Hospitalarii ad omnes claustrales hoc beneficium extenditur, cum eadem causa subsit in omnibus. Ber.

Quia ille videtur iniuriam passus, arg. Inst. de iniuri. § patitur, sicut iniuria facta filio patrem contingit et agere potest. Tamen si pater remittit iniuriam, filius agere non potest nisi pater vilis persona fuerit et filius honesta, ff. de iniuri., sed et si § filiofamilias. Sic et si abbas remittit iniuriam factam monacho, monachus agere non potest aliquo casu, videtur tamen quod secundum forum rei hoc debet fieri, 3. q. 6, ibi semper; et 6. q. 3, placuit. Sed non est ita in casu isto et sufficit quod ita hic cavetur, 6. q. 3, scriptum est; et ff. qui et a quib. man. lib., prospexit.

Sed nonne datur hic evagandi materia, quare in hoc casu non absolvit eum abbas sicut absolvit illum qui ante monachatum deliquit? Sed ratio est quia ante ingressum erant eiusdem conditionis, et per ingressum facile tollitur obligatio, 19. q. 3, non liceat; et 19. q. 2, duae sunt. Io. Sed ratio vera redditur in littera, scilicet propter scandalum. Scandalum enim est quod monachus iniciat manum in maiorem, quia vix bonus monachus facit bonum clericum, 16. q. 1, legi.

Quod semper praesumitur nec admitti debet probatio in contrarium. Sic 45. dist., fraternitatem; supra, de iudic., significaverunt, et cum istis dispensabit abbas.

Nota quod mitius agitur cum ignorante ius positivum. Secus in iure naturali, ubi nec rusticitati etiam parcitur, C. de in ius voc., venia. Sicut nec parcitur mulieri contra matrimonium suum est enim de iure naturali, ut supra, de divort., gaudemus. Vincen.

Potest ergo abbas dispensare cum monacho circa ordines, ut hic, et supra, de eo qui furt. ord. recep., cum H.

Et ita non sufficit quod sit adultus nisi sit discretus, quia contra discretum de facili praesumitur, C. qui et adv. quos in int. rest., in consilio; ff. de probation., cum de indebito. Et indiscretus iniuriam facere non potest, pati vero potest, 15. q. 1, illud; et ff. de iniuri., illud; et ff. ad leg. Corn. de sic., infans. Sed de talibus non intelligitur hoc, quia tales non indigent dispensatione.

Arg. quod non semper credendum est confitenti peccatum in poenitentia. Arg. contra supra, de homic., significasti 2. Quia non est versimile quod aliquis sit immemor suae salutis, 1. q. 7, sancimus.