The Digital Decretals · Glossa Ordinaria

Nota quod est habitus professionis qui votum habet annexum, et eo ipso quod quis talem habitum recipit, monachus efficitur, et per talem habitum intrando religionem solemnizat votum, quare postea reclamare non potest ex quo coepit cum aliis canere. Et de tali habitu loquitur hic, et sic potest intelligi supra, de regular., vidua; et 27. dist., quod interrogasti; et 27. q. 1, vidua; et 20. q. 1, quem progenitores. Et talis habitus impedit et dirimit matrimonium, 27. q. 1, sicut bonum. Item est habitus probationis qui differt ab habitu professorum, ut hic in fine dicitur. Et talis habitus non obstat, quo minus possit redire ad saeculum infra annum ante factam professionem, ut hic dicitur, et supra, de regular., consulti, nisi evidenter appareat quod voluit saeculum mutare, ut statim dicitur. Sed pone: clericus est in probatione, numquid expectabit episcopus usque ad tempus probationis, ut conferat beneficium, cum ecclesia vacare non debeat ultra sex menses, supra, de concess. praeben., nulla? Dicit Io. quod si auctoritate episcopi recessit, videtur ei dedisse licentiam usque ad tempus probationis. Si vero sine licentia recessit, tunc potest eum legitimo tempore elapso privare. Vel dicas quod si evidenter appareat quod voluit absolute mutare saeculum, statim potest beneficium illius episcopus conferre. Si vero non constet de hoc, tunc videtur quod episcopus teneatur ipsum expectare usque ad tempus probationis, cum habeat illud tempus a iure ille convertendus, supra, de regular., ad Apostolicam. Et dicit decretum quod licentiam ab Apostolo datam nemini auferre possumus, 28. dist., de his. Si iudex minus tempus dederit quam sit statutum a lege, suppleretur a iure, ff. de re iud., si se non obtulit § si quis. Quia videtur iusta de causa abesse, unde non debet privari, supra, de cleri. non residen., inter quatuor; et supra, de cleri. non residen., clericos. Verius tamen videtur quod si episcopus non vult eum tantum expectare, et ecclesia propter huiusmodi absentiam damnum incurrat, debet eum citare ut redeat vel ut profiteatur. Et si ad terminum non redierit, potest ordinare ecclesiam per iura proxime allegata, nec credo illam esse iustam causam expectandi, quia privata utilitas non debet praeferri communi utilitati, supra, de regular., licet; supra, de postul. praelat., bonae 1. Item credo servandum si alter sponsus intret religionem, et infra certum tempus profiteatur, alioquin compellitur redire ad sponsam, quia et ibi periculum imminet fornicationis, infra, de conver. coniug., ex publico; arg. supra, ut lite non cont., quoniam § 1. Satis potest dici quod episcopus non posset illum privare usque ad tempus statutum, et interim faciat deserviri in ecclesia per alium cui provideat de bonis ecclesiae, arg. supra, de appell., pervenit 2; et supra, de cleri. non residen., cum ad hoc. Secus in muliere cui consuli interim non potest hoc aequius videtur favore religionis. Summa enim est ratio quae pro religione facit, ff. de rel. et sump. fun., sunt personae. Ber.

Et hic videtur quod qui simpliciter intrat religionem, dum tamen non faciat professionem vel non recipiat vestes quae profitentibus conceduntur, licet nullam faciat protestationem, quod semper possit redire ad pristinum statum infra annum. Et sic praesumitur quod conditionaliter voluit experiri observantiam regularem, nisi appareat evidenter quod saeculum mutare voluerit. Sed qualiter apparet quod hoc voluit? Dico quod si renunciaverit saeculo expresse, vel si aliud dicat vel faciat per quod voluntas eius appareat, vel si statim recipiat vestes quae tantum dantur profitentibus. Sed si nihil dicat vel faciat, non apparet evidenter quod voluerit mutare, infra, qui cler. vel vov. matr. contr. poss., consuluit. Optime facit, et sic potest intelligi supra, de regular., consulti; et sic non praesumitur pro religione si voluerit redire ad pristinum statum, quia non est versimile quod sit immemor suae salutis, 1. q. 7, sancimus; et quod ei sit credendum, est arg. infra, de rapt., cum causam. Et ita non praesumitur pro religione ubi simpliciter intravit, ex quo vult ante annum exire. Immo praesumimus quod conditionaliter habitum assumpsit. Sic ergo debet apparere quod voluerit saeculum mutare, quod patet ex eo quod dicit: cum quilibet valeat renunciare ei, quod pro se etc., ex eo quod dicit supra, de regular., consulti, in fi. Propositum suum in principio protestetur, scilicet quod vult saeculum mutare hoc expresse dicendo. In contrarium tamen consuevit ibi dici, prout dixit ibi Io., et sic intelligimus hodie illam decretalem secundum istam.

Et sic patet quod alius est habitus professionis, et alius habitus probationis sive novitiorum, ut dicitur supra, ut per hoc appareat qui sint professi et qui non. Ber.