The Digital Decretals · Glossa Ordinaria

Hoc intellige ita, quidam Iohannes nomine contraxit cum quadam puella infra septennium constituta, tandem ex parte puellae accusabatur matrimonium propter consanguinitatem. Et dum vellent producere testes ad probandum consanguinitatem contra illos accusatores, exceptiones propositae fuerunt ex parte viri, ut an accusatione repellerentur. Super hoc pronunciavit Papa secundum quod in littera sequitur. Ber.

Simile supra, de restit. spol., ex parte. Nec consensit post septem annos, quia si post consensisset, tenuissent sponsalia, nisi consanguinitas impediret, supra, de despon. impub., litteras; supra, de despon. impub., accessit; simile supra, de iudic., examinata. Sic isti ineptam proposuerunt accusationem manifeste, et ideo statim debent repelli, ut ibi dicitur. Unde adhuc possunt proponere aptam, scilicet, denunciare.

Bene dicit, quia primo debet existere in rerum natura, id de quo agitur, nec ante iuris ratio quam persona quaerenda est, ff. de iure cod., quidam referunt § 1. Sic et collegio quod nondum est, non datur privilegium, supra, de eccl. aedif., ad audientiam 2; nec rescriptum datur ad lites futuras, supra, de rescript., quia nonnulli; nec potest dici verum quod numquam fuit, de poen. dist. 2, in fi.; nec dicitur mortuum quod nondum vixit, 32. q. 2, quod vero non, ubi de hoc; et infra, de homic., sicut ex litterarum. Et testamentum quod nondum est, rumpi non potest, ff. de iniust. rup. testam., nam et sub conditione; arg. ff. de aedil. edict., bovem § ulti. Sic aquae quae nondum apparet, non potest constitui servitus aquaeductus, ff. si serv. vend., si qua aqua; et ei quod nondum natum est, non praescribitur, C. de annal. except., super annali § nemo; et ff. quemad. serv. amit., si quis alia, ubi dicitur quod quamdiu paries non est, servitus non acquiritur. Arg. contra, quia aedificio quod nondum est, praescribitur, ff. de servitu. urb. praed., si servitus § futuro; et ff. de servitu. rust. praed., Labeo; et usuris futuris praescribitur, C. de usuri., eos; et arg. supra, de consuet., cum olim. Solutio: verum est quod rei quae nondum est non potest servitus constitui, ut dicunt primae concordes. Potest tamen obligatio acquiri de ipsa constituenda, cum res fuerit in rerum natura, et sic intelliguntur contraria.

Et ita denunciari potest crimen nondum commissum, 93. dist., diaconi; et ff. de damn. infect., damnum infectum. Immo unus solus potest impedire matrimonium, supra, de spons., praeterea 2; et valet denunciatio in principio, nam statim dicuntur malaefidei possessores; arg. C. de rei vend., si fundum. Et in matrimonio contrahendo, id quod certius est tenedum est, ff. de ritu nupt., adoptivus § 1, in fi.; et supra, de spons., iuvenis. Ad hanc denunciationem non admittitur nisi gravis et honesta persona, supra, de spons., cum in tua. Et quilibet tenetur ad hanc denunciationem, infra, de cognat. spir., tua. Et etiam admittuntur qui denunciant famam, supra, de spons., cum in tua; et 22. q. 5, de auditu. Hoc videtur sine aliqua admonitione praemissa, quod non fit in aliis denunciationibus, 2. q. 1, si peccaverit; et supra, de iudic., novit. Et est ius commune, quod quilibet tenetur et potest denunciare, infra, de clan. despon., cum inhibitio.

Sic patet quod cum variatur modus agendi, possunt opponi exceptiones omissae in primo iudicio, sic supra, de testib., veniens 2. Unde non obstat supra, de except., pastoralis. Io. Sed quae fuerunt huiusmodi exceptiones? Potest esse quod excipiebat vir, quod accusatores erant criminosi, vel malae famae. Vel forte dicebat quod admonitio non praecesserat, sed in isto casu non est necesse admonitionem praecedere. Vel forte dicebat, non sunt admittendi ad accusandum tamquam suspecti, quia tempore contractus nihil dixerunt, et erant praesentes quando denunciatum fuerat matrimonium contrahendum, infra, qui matrim. acc. poss., cum in tua.

Ita quod per extorsionem vel violentiam quicquam fieret in praeiudicium puellae, sive in iudicio, sive extra, non praeiudicaretur ei.

Quo ad iudicium, quod movetur in praeiudicium ipsius; simile supra, de praeben., inter caetera. Secus esset si clausula illa non apponatur, licet mandet Papa aliquid fieri, supra, de praeben., dilectus filius 1; et supra, de praeben., dilectus filius 2. Sed quid si contraherent matrimonium contra interdictum Papae, numquid irritabitur matrimonium? Dico quod non, sed separabuntur ad tempus, supra, de spons., cum in Apostolica; quousque cognoscatur de impedimento, infra, de matr. contrac. con. int., ex litteris; et infra, de matr. contrac. con. int., de muliere. Nam fortius est matrimonium quam interdictum Papae.