The Digital Decretals · Glossa Ordinaria

Huiusmodi pensiones quae in fraudem fiunt de proventibus ecclesiarum prohibitae sunt in concilio generali, infra, de praeben., extirpandae, in fi.; et infra, de collus., audivimus.

Sed numquid continet simoniam huiusmodi renunciatio. Videtur quod sic, cum ex litteris habet ius ad petendum beneficium spirituale, et in talibus omnis pactio et conditio cessare debeat, infra, de pact., pactiones; et 1. q. 2, quam pio. Posset dici quod non est simonia, quia ea quae praecipiuntur a iure, licite deducuntur in pactum, etiam in spiritualibus, infra, de elect., significasti, in princ., et in glossa 2; et 18. q. 2, Eleutherius, in princ., et in glossa 1. Et istud est de iure quod renunciet litteris si vult habere beneficium, sed si habet etiam beneficium, posset deduci in pactum quod ei renunciaret, si vellet aliquid aliud beneficium obtinere, quia utrumque habere simul non potest, infra, de praeben., cum non ignores. Et secundum hoc expone, venditas, id est, cum tali pacto renunciatas. Vel potest dici quod simonia fuit, quod hic non negatur. Vel dic quod non fuit simonia propter hoc commissa, quod est aequius, cum nullum ius speciale habuerit per litteras illas. Ber.

Et ideo non valent, infra, de rescript., in nostra; et supra, de rescript., ad aures; et supra, de rescrpt., cum adeo.

Sed quaeritur an generaliter sit verum, quod quicquid fit per litteras tales surreptitias, debeat revocari? Hoc manifeste probatur in capitulo isto, et simile supra, de rescript., cum dilecta; et supra, de rescript, constitutus. Et hic ideo, quia per litteras tales iurisdictio non videtur dari, infra, de offi. vicar., sua nobis; et 35. q. 9, veniam, in princ., ibi, surreptum huic sedi; et 35. q. 9, sententiam. Et revocatur etiam quod sit altera parte absente, ut infra, de re iudic., cum olim § post haec; et ff. de iud., si praetor § Marcellus. Nec obstat si dicas quod post sententiam non admittatur exceptio, 3. q. 6, si quis episcoporum § exceptio; et infra, de re iudic., inter monasterium. Sed illud non habet locum in exceptionibus, in quibus agitur de falso, infra, de procurat., in nostra, in fi.; et infra, de probat., licet § post haec. Cum enim per tales litteras non receperint iurisdictionem, quicquid per eas factum est non tenet. Et est simile, quia replicatio omissa ante sententiam ex causa probabili post sententiam proponitur, ff. quan. de pecul. act., quaesitum. Multo fortius exceptio ad idem facit infra, de re iudic., ad probandum; arg. infra, de despon. impub., ad dissolvendum, in fi., sed illa decretalis aliter intelligitur. Et contra videtur quod per tales litteras detur iurisdictio, licet possint elidi per exceptionem, ut supra, de rescript., nonnulli. Dictum est arg. ff. de bon. poss. sec. tab., qui ex liberis § testamento. Unde non potest dici retro iudicium nullum fuisse. Unde si aliquis scivit sibi competere exceptionem, et non excipit, sibi imputet. Si nescivit praetextu exceptionis post repertae, sententia non retractetur, infra, de re iudic., inter monasterium; et infra, de re iudic., suborta. Item libertas per falsos codicillos data non revocatur, ff. de manum. test., cum ex falsis. Et legata praestantur, licet testamentum sit falsum, ff. de hered. instit., Pactumeius. Circa istam materiam dicebat Io. quod sententia lata per tales litteras tenet, nisi relevetur per appellationem vel supplicationem, sed retractanda est per integrum restitutionem. Vel si vis dicere quod per tales litteras nulla datur iurisdictio, non est necessaria restitutio, quia ipso iura nulla est sententia, infra, de offi. vicar., sua nobis. Tu dicas quod tales litterae non sunt irritae ipso iure, sed possunt annullari per exceptionem, unde si a principio huiusmodi exceptio proponatur, si aliquid fiat contra, totum revocatur. Et sic loquitur supra, de rescript., constitutus; et supra, de rescript., cum dilecta. Si autem per consensum partium tacitum vel expressum procedatur, et detur sententia, tenet quidem et valet, cum sit lata a iudice suo, nec contra ius constitutionis, ut 2. q. 6, ei qui § diffinitiva; et infra, de re iudic., cum inter vos; nisi fuerit appellatum vel supplicatum, 35. q. 9, veniam; et 35. q. 9, sententiam; et C. de precib. imper. offer., authen. quae supplicatio. Et in causa appellationis vel supplicationis potest opponere de surreptione. Et si ostendit se ignorasse, bene auditur, et poterit hoc probare per iuramentum, quia hoc aliter de facili probare non posset, infra, de testib., praesentium; et infra, de except., pastoralis. Et hoc intelligo hic, si eis ignorantibus de prioribus litteris receperunt istos per litteras secundas, arg. ad hoc infra, de praeben., dilecto. Vel potest dici quod aliud sit in beneficiis, quia beneficium non potest possideri nisi canonice habeatur, infra, de instit., ex frequentibus. Sed isti per fraudem obtinuerunt, et ideo iniuste. Et si primam ecclesiam habuissent quo ad titulum secundam habere non poterant, nisi dispensative, infra, de elect., dudum ecclesia, decretali Gregorii ix. Et ideo necessaria fuit scientia Papae in impetratione litterarum talium, infra, de rescript., in nostra. Quia Papa pro aliquo beneficiato non scribit ex certa scientia, quin faciat mentionem de primo beneficio, supra, de rescript., postulasti. In aliis bene tenetur ea quae fiunt per tales litteras, ex quo tacite vel expresse approbantur litterae, infra, de offi. deleg., ex parte tua; nec pro eo praetextu posset appellari.