The Digital Decretals · Glossa Ordinaria

Et licet M. haberet mandatum, tamen sine mandato pro sociis absentibus agere posset, cum essent consortes eiusdem litis, quia agebant ut eis fieret communicatio de fructibus superexcrescentibus, tamen cavere debet de rato, ut C. de consor. eius. lit., commune. Et est speciale, alias non admittitur ad agendum sine mandato nisi esset coniuncta persona, ff. de procur., sed hae personae, in princ.; et infra, de rescript., nonnulli. Et in alio est hic speciale, quia post litem contestatam datur cautio, quod est contra id quod legitur, ff. de procur., Pomponius § ratihabitionis. Sed illa lex, ff. de procur., Pomponius, loquitur quando per procuratorem lis est contestata. Vincen. Sed non credo quod ista sit talis causa, quia quilibet agere poterat pro se et sine aliis, et iste M. habebat mandatum ab aliis, alias non fuisset admissus procurator. Ber.

Id est, in tantum.

Id est, in quantum.

Hoc non multum noceret, dummodo ex causa hoc facerent, ut dictum est supra, de consti., cum accessissent; arg. ff. de decr. ab ord. fac., quod semel; et in Auth. ut determ. sit num. cleric., vers. non enim, etc., coll. 1; et infra, de instit., non amplius; et infra, de instit., auctoritate.

Subaudi quod ille M. cum sociis suis petebat ex illis fructibus superexcrescentibus sibi praebendas assignari.

Si hoc esset verum, talis receptio non valebat, infra, de praeben., maioribus; et infra, de praeben., tuae fraternitatis. Sed probata non fuit haec forma, sed hoc obiicere non poterant, quia fatebantur se fecisse contra constitutionem Turonensis concilii, infra, de praeben., maioribus; quare non essent audiendi, infra, de concess. praeben., cum super. Et sic repelluntur suam turpitudinem allegantes, infra, de dona., inter dilectos. Vel dic ad eam, id est, ea vacante elegerunt duos simpliciter in canonicos.

De quinto non fit hic mentio, quia forte capitulum confitebatur illum elegisse.

Hic ergo non prodest protestatio, quod est verum, quando est contra substantiam facti, vel rei super qua sit, ut si protestatus fuisset cum reciperet aliquem in canoncum, ut non haberet praebendam, quae substantia est negotii, quia qui receptus est in canonicum non debet carere praebenda, ut infra, de praeben., relatum. Si vero protestetur sic, quod ea quae dicit, non dicit animo contestandi litem, talis bene valet. Io. Infra, de appell., sollicitudinem; et infra, de censib., olim; et ff. de condi. indeb., quod quis sciens. Arg. contra, infra, de his quae vi met. caus. fi., perlatum; et 31. q. 2, Lotharius; ff. quib. mod. pig. vel hyp. sol., si debitor § 1.; et infra, de in integ. restit., cum venissent; et infra, de elect., Cumana, circa finem. Solutio: ibi protestatio non valet ubi protestans per contrarium factum directe obviat suae protestationi, ut in dictis decretalibus infra, de appell., sollicitudinem; infra, de censib., olim; nisi hoc faceret iusta de causa, ut in dicto canonico infra, de his quae vi met. caus. fi., perlatum. Et quandoque protestatio plus prodest quam appellatio, C. de fil. famil., cum appellasse, lib. 10. Ideo potest dici quod protestatio profuit cum ipsi praebendas consuetas integre percipiunt, etiam si isti quinque de redditibus excrescentibus non percipiunt tantum, quantum antiqui, sed tamen praeiudicium fit eis quantum ad communem mensam.

Unde eis providere debebant, infra, de praeben., relatum; et infra, de praeben., dilectus filius 1; et infra, de concess. praeben., cum super. Et nota quod alius est canonia et aliud praebenda. Canonia est ius quod provenit ex electione et receptione in fratrem, ut hic. Praebenda est quae procedit ex institutione et officio, quia ex quo quis facit officium, debet percipere beneficium. Unde et laicus, ut dicit Vincen., potest habere praebendam, et potest esse praebendarius, sed non posse esse canonicus, infra, de instit., in ecclesia. Nota quod omnis canonicus debet habere praebendam, sed non convertitur, sola enim perceptio salarii non facit decurionem, ff. de decur., sola salarii. Ne quicumque habet canoniam, habet vocem in capitulo, ut puer, infra, de aetat. et qualit., ex ratione; ff. de decur., spurii.

Videtur quod hoc fuerit simoniacum, infra, de praeben., dilectus filius 1. Dic quod si intellexissent, et actum esset inter partes, quod nihil omnino perciperent, simoniacum fuisset. Sed intelligebant quod tantum de praebendis divisis nihil perciperent.

Haec videbatur bona allegatio, quia per ipsorum industriam redditus sunt augmentati, non debent compelli illos communicare aliis, C. de alluv., ea quae; et infra, de in integ. restit., requisivit, in fi.; et ff. de rei vend., caeterum. Et nemo compellit ad communionem, ff. de condi. indeb., si non sortem § si centum; ff. pro soc., qui admittitur. Papa tamen non admisit illam allegationem, quia praeiudicaverunt sibi eos recipiendo. Et tot ponendi sunt in ecclesiis, quot ex earum fructibus possunt commode sustentari, ut infra, de instit., non amplius. Quia bene poterant eis providere de communibus redditibus, nec distinguitur hic qualiter redditus augmententur, nec refert ex quo augmentati sunt, undecumque processerint, ut infra, de verb. sign., transmissae.

Arg. conditionem subintelligendam, ut 22. q. 2, beatus; ff. qui satisda. cog., qui iurato; infra, de iureiur., quemadmodum, ubi de hoc; et infra, de rescript., ex parte Conventrensis.

Per hoc quod dicit ad vacaturas, dicunt quidam, ut Inno. iiii, quod haec decretalis continet dispensationem et non ius commune. Sed non est verum. Immo continet ius commune, cum ex concessione utriusque partis constet illos fuisse receptos in fratres et ad ius canoniae. Sed hoc non est contra ius, quod aliquis recipiatur in canonicum, et expectet praebendam, sed nullum percipere beneficium. Si percipi possit, est contra ius, infra, de praeben., dilectus filius 1; et infra, de praeben., relatum. Quia aliud est canonia, aliud praebenda, ut dictum est supra eodem capitulo. Et ideo Papa mandat eis dari superexcrescentes redditus.

Hic potest quaeri utrum isti qui quotidie recipiuntur ultra numerum, habeat vocem in electione episcoporum vel aliorum praelatorum? Dico standum esse consuetudini, et si nulla sit consuetudo, adhuc non credo quod debeant vocari ad huiusmodi tractatus vel electiones, cum nondum habeant plenum ius, nec etiam possessionem.

Sed cum canonici isti voluntarie receperunt quatuor ultra numerum constitutum auctoritate propria contra suam constitutionem, quare non compelluntur communicare suos redditus illis, ut sint omnes aequales, cum renunciare videantur suo privilegio, supra, de consti., cum accessissent? Potest responderi quod ipsi hoc non petiverunt, ut in littera patet, et condemnatio non debet fieri nisi quatenus petitum est, ut infra, de ord. cognit., cum dilectus. Vel dicas, quod si etiam petitum fuisset, non debet condemnari, quia non fuerunt recepti ultra numerum praebendarum, licet ultra canonicorum numerum, ut satis apparet in littera ipsa, ut dicitur supra eodem capitulo, in notula, per hoc.

Nota quod quicquid in praeiudicium alterius partis lite pendente fit, debet in irritum revocari; infra, ut lite penden., ecclesia 2; infra, de despon. impub., ad dissolvendum, in fi.; et C. de rei vend., si fundum; et C. de rei vend. certum; 11. q. 1, quia res. Arg. contra infra, de in integ. restit., cum venissent, in fi.

Ut si aliqua praebenda de antiquis vacuit lite pendente, et illa forte sit alii assignata; vel si aliquis possessiones illas quas petebat, sibi in beneficiis occupavit, totum debet in irritum revocari.