The Digital Decretals · Glossa Ordinaria

Per inquisitionem quam iste decanus prosequebatur, vel denunciationem eiusdem decani vel exceptionem. Alias procurator intervenire non posset in criminali, 5. q. 3, in criminali; et infra, de accusat., veniens.

Simul, et tunc occupantis melior est conditio, infra, de procurat., non iniuste, ubi de hoc.

Titubare dicitur is qui suspicionem habet super eo de quo contenditur, arg. C. de acq. poss., nemo, in fi.; et C. de condi. indeb., pro dubietate. Et potest suspectus removeri indistincte ante litis contestationem, sive sit suspectus sive non, arg. supra, de procurat., ex insinuatione; ff. de procur., ante litis contestationem. De hoc dixi supra, de rescript., ex parte decani. Nisi sit procurator constitutus in rem suam, et nisi velit uti aliqua retentione, et hoc post litis contestationem, quia tunc de facili non transferetur ab eo causa, ff. de procur., quae omnia, ad fi., vers. plane.

Et ideo non valuit quod cum eo factum fuit. Arg. contra C. satisda., non est iuris; et ff. de procur., si procuratorem, ubi dicit quod licet procurator revocetur, iudicium tamen quod cum eo factum est, ratum esse debet. Illae leges intelliguntur cum vetitus est procurator agere ignorante adversario vel iudice. Quo casu nihilominus valet quod idem quasi procurator postea fecit, infra, de procurat., mandato, ubi de hoc; et supra, de rescript., ex parte decani. Si vero adversario sciente revocatum est mandatum, non valet iudicium post revocationem, in quo casu intellige quod hic dicit, et supra, de procurat., ex insinuatione.

Simile infra, de in integ. restit., ex litteris; supra, de offi. deleg., cum olim abbas.

Cum in litteris commissionis contineretur ipsos fuisse procuratores, patet quod procuratio fuit praesentata domino Papae, et quod revocatio non pervenit ad ipsum quae ad ipsum vel ad adversarium pervenire debet, infra, de procurat., mandato; potius quam littera de rato quae semper iudici vel adversario exhibenda est, ff. rem rat. hab., ne satisdatio; et ff. de procur., si procuratorem. Quare videbatur iudicibus, quod calumniose proponeret huiusmodi exceptionem, sed per hanc rationem repellit, quia ipse probare volebat quod essent falsi procuratores, quia poterat esse quod revocatio pervenit ad adversarium, et hoc voluit probare, quod sufficit, infra, de procurat., mandato. Unde appellatio eius tenuit. Sed videtur quod litterae istae deberent valere, saltem quo ad hoc ut procederent secundum veritatem negotii, quia hoc fuit tale falsum, quod si fuisset dictum, nihilominus obtinuisset litteras decanus, supra, de rescript., super litteris. Sed isti falsi procuratores, revocato mandato iudicium sunt ingressi cum adversario, et de consecutivis litteras cum adversario impetraverunt. Et ideo nil valuit quod fecerunt, quia si non valuit ingressus iudicii, nec commissio super futuro processu; e quia in fraudem hoc fecerunt, et unus alterius odio non debet praegravari, C. de inoffic. testam., si quis in suo. Simile infra, de simon., nobis. Et dignus est misericordia qui alieno vitio laboravit, C. de nat. lib. et mat., legem Anastasii; sic 16. q. 1, frater noster, in princ.

Simile supra, de renunciat., in praesentia; et supra, de renunciat., super hoc, arg.; et infra, de praeben., nisi, arg.

Hoc faciebat praesumptionem pro eis, cum nil dixerunt. Et hanc praesumptionem elidit probatio in contrarium. Et est notabile quod iudices in sua relatione debent facere mentionem de exceptionibus propositis et aliis quae rationabiliter proponuntur, arg. infra, de re iudic., inter monasterium.

Immo per seipsum et unum testem posset hoc probare, supra, de procurat., ex insinuatione; et infra, de iureiur., iuramentum, in fi.; et C. de reb. credit., in bonae fidei.

De nemine praesumendum est quod sit immemor suae salutis, 1. q. 7, sancimus. Quia quilibet praesumitur bonus, nisi probetur malus, supra, de scrutin., ex parte; et infra, de praesump., dudum.

Quando dicatur falsus procurator dixi supra, de rescript., ex parte decani. Et illa est exceptio falsi procuratoris. Est et alia exceptio procuratoria, scilicet, cum quis non potest esse procurator, veluti miles. Et non potest opponi litem contestatam cum sit dilatoria, ff. de procur., filiusfamilias § veterani; et C. de procur., ita demum. Et hanc potest omittere fideiussor, ff. mand. vel cont., si fideiussor § quaedam. Est et alia exceptio procuratoria, scilicet, non habere mandatum, de qua hic dicitur. Quia plus est mandatum fuisse revocatum quam non habuisse mandatum, supra, de rescript., ex parte decani, in fi. Et haec exceptio post litem contestatam potest opponi. Et hanc exceptionem non debet omittere fideiussor, ff. mand. vel cont., inter causas § mandato. Et talis exceptio non potest opponi post sententiam, ut hic, et C. de procur., licet.

Ex eo tamen iudicio quod nullum est, solutum non repititur, ff. de iud., de qua re § 2.

Non est hoc speciale in hoc casu, sed idem est in omni exceptione, per quam probatur retro nihil actum esse, ut puta a non suo iudice, 11. q. 1, nemo; et 11. q. 1, in clericorum; C. si a non comp. iud., et in privatorum; simile infra, de re iudic., ad probandum; infra, de except., exceptionem. Et si quid donetur ab eo qui non potest dare, non valet, infra, de iure patron., quod autem. Et si donetur ei qui capax non est, infra, de cleri. excom., postulasti; et supra, de aetat. et qualit., cum bonae; C. de inoffic. testam., fratres.

Irritat hic Papa factum iudicis altera parte absente, ut videtur. Quia non apparet quod altera pars fuerit praesens et lite non contestata. Et hoc potest facere iudex appellationis, infra, de appell., saepe. Sed ibi peremptorii loco est terminus statutus, et ad prosequendum appellationem, C. de temp. appel., cum anterioribus § illud. Et illud obtinet cum iam est lata diffinitiva sententia, et 2. q. 6, ei qui; et optimum arg. supra, de renunciat., veniens. Sic ubi agitur de subreptione, infra, de re iudic., cum olim. Sed credo quod altera pars fuerit praesens, quia numquam proceditur contra absentem nisi citetur tacite vel expresse, et praesumitur ex hoc quod iudices retulerunt negotium ad Papam. Et sic pars altera fuit praesens in aliis quae acta sunt coram Papa, vel contumaciter absens, quae forte procuravit relationem fieri domino Papae. Et quod dixit, duximus irritandum, id est, irritum esse ostendimus, infra, ut lite non cont., accedens 1. Ad hoc probat littera ista, qua probata, etc.