The Digital Decretals · Glossa Ordinaria

Quae appellatio non tenet nisi causa iusta fuerit allegata, infra, de elect., cum nobis, in princ.; et infra, de appell., ut debitus.

Per hoc videtur quod confessio procuratoris domino praeiudicet, infra, de capell. monach., dilectus; et de re iudic., suborta; sicut et confessio advocati, infra, de censib., cum olim; et infra, de appell., cum causam. Contra ff. de interrog. act., si sine § si defensor; alias est lex ille § si defensor; et ff. de confes., certum § penulti. Quando confessio procuratoris sive factum praeiudicet ipsi domino dicitur infra, de caus. poss. et propr., cum olim; et infra, ut lite non cont., ad hoc, ubi ponitur haec materia.

Haec allegatio bona videtur, quia quilibet praesumitur ignorans nisi probetur sciens, ff. de probation., verius. Et decretum non ligat ignorantes, ff. de decr. ab ord. fac., municipii; et 82. dist., proposuisti, circa fi.; et arg. supra, de consti., cognoscentes. Immo non sufficit denunciare procuratori, ff. de pet. hered., item veniunt § petitam. Sed non est ita, quia cum publice sententia illa fuerit promulgata, eam ignorare non potest neque debet, et praesumitur eam scire, 12. q. 2, qui et humanis; et 16. dist., quod dictis; arg. ff. de institut. act., sed et si § proscribere; et arg. infra, de praesump., quanto. Ubi enim allegatur ignorantia circa ea quae plerique sciunt et quae publice fiunt, non creditur ei nisi hoc probetur, infra, de elect., innotuit, vers. nec probare cogimus, etc.; et infra, qui matrim. acc. poss., cum in tua; et infra, de sent. excom., si vero aliquis; 34. q. 2, in lectum. Sed ubi circa ignota allegatur ignorantia, non cogitur probare ignorantiam, ff. de admin. tut., hoc autem.

Sufficit edicta proponi in publico, etsi ad citatum non perveniat, arg. infra, de dolo et contu., causam quae; arg. ff. de damn. infect., dies § toties; et C. de annal. except., ut perfectius; et C. de iud., properandum § et si quidem. Nec obstat ff. quae sent. sine appel., illud § item cum ex edicto. Quia ibi edictum non fuit solemniter propositum, et ideo non excusatur nisi probaretur contrarium, ut dixi in glossa haec allegatio. Immo videtur sufficere quod per solam famam ad ipsum pervenerit, infra, de sent. excom., cum desideres § secundae quaestioni. Et si dubitaretur quia solummodo per famam intellexit, in tali dubio debuit potius servare sententiam interdicti, quam ecclesiastica sacramenta postea pertractere, infra, de cleri. excom., illud.

Ut expresse legitur in Auth. ut fact. novae const., circa princ., coll. 5, ubi dicit quod post duos menses nullus habet excusationem si vellet ignorantiam allegare, nisi ut dicitur in illa glossa haec allegatio.

16. dist., quod dictis.

Bona fuit interpretatio cardinalis, quia cum dicimus servum suum vel ipsius, domino damus actionem, et cum dicimus in alterius locum, de domino intelligendum est, ff. de rel. et sump. fun., locum § in locum. Hic tamen large sit interpretatio ad omnes terras quae tunc regi adhaerebant praestando auxilium, et est simile ff. de ver. sig., liberorum; sicut excommunicatio extenditur ad illos qui praestant auxilium excommunicato, infra, de sent. excom., nuper; et infra, de sent. excom., si concubinae.; vel quia terra illa erat de iurisdictione ipsius, licet proprietas regis non esset. Et ideo regnum totum propter contumaciam suam fuit suppositum interdictor, infra, de offi. deleg., sane quia; et infra, de spons., non est; et infra, de iudic., novit.

Nota quod legatus interpretatur mandatum dominum Papae. Arg. contra, infra, de sent. excom., inter alia; et 11. q. 1, sicut § ex his omnibus; et C. de legi. et const., si imperialis; et infra, de iudic., cum venissent, de hoc ibi solvitur. Unde nota quod quaedam interpretatio est generalis et necessaria et redigenda in scriptis, ut principis, ut dicunt iura hunc signata in contrarium. Alia est generalis et necessaria, sed non est in scriptis redigenda, ut consuetudines, ff. de legib., si de interpretatione; supra, de consuet., cum dilectus, et hic similiter. Alia non est generalis, sed necessaria, et in scriptis redigenda, ut iudicis, ff. de legib., non possunt; arg. ff. de legib., nam ut ait. Quod possit iudex interpretari sententiam suam est arg. ff. de iud., Paulus, ubi potest supplere quae desunt sententiae, sic et interpretari sicut praetor potest, ff. de praet. stipul., in praetoriis. Et alia est quae nec generalis, nec necessaria, nec redigenda in scriptis, ut magistrorum, C. de prof. urb. Const., grammaticos, lib. 12. Interpretatio principis ius facit quo ad omnes, supra, de consti., quoniam.

12. dist., de his.

23. q. 6, schismatici.

Immo potius deberet parcere cui sanctitas ignoscendi gloriam dereliquit, C. de episc. et cler., si quis in hoc. Unde actum fuit de Caesare versus: Qui vincis semper ut victis parcere possis. // Parcere prostratis scit nobilis ira leonis.

2. q. 5, quanto.

Nam facilitas veniae incentivum tribuit delinquendi, 23. q. 4, est iniusta; et infra, de vit. et honest. cler., ut clericorum.

28. dist., quia sunt culpae. Et quia maleficia impunita remanere non debent, infra, de sent. excom., ut famae; et ff. ad leg. Aquil., ita vulneratus; et ff. de solut., Stichum § tametsi.

Et hoc ideo quia vitium fuit materiae et non artificis, ff. ad leg. Aquil., si servus § si calicem. Et ita habes hic quod qui non servat interdictum ineligibilis est, nec potest postulari. Et posset dici quod est irregularis et suspensus, ideo nec eligere debet, nec excommunicare, nec beneficium conferre potest, quia claves ecclesiae contemnit, infra, de excess. praelat., tanta, ubi est hoc expressum.

Postulo te primo si consentire licebit. Consentire nego nisi te bene postulo primo. Forsitan indignus et turpi crimine laesus. Sic aliter possem primo post iure carere. Si minus est dignus, tunc me poscente tuetur.

Ergo fuit constitutum in concilio Lateranensi, infra, de elect., cum in cunctis, ut qui scienter indignum elegerint, eligendi ea vice potestate noverint se privatos. Et ad postulationem extenditur, ut hic, et infra, de elect., bonae 1, in fi. Et hoc ideo est quia per postulationem pervenitur ad electionem, arg. supra, de consti., nam concupiscentiam; et ff. de sponsal., oratio. Secus tamen est cum postulatur illegitimus ut dispensetur cum eo vel legitimetur, 56. dist., Cenomanensem; et infra, de elect., innotuit.

Id est, privati essetis.

Per officium iudicis et de gratia, non de rigore. Contumaci enim et delinquenti potest iudex remittere poenam de gratia, ut infra, de offi. deleg., consuluit, ubi dicit, nisi per gratiam ei benignitas iudicantis subveniret, et infra, de offi. legat., nisi specialis. Bene dicit, concedimus, quia quod non poterat de iure communi, concedit eis per privilegium, ut patet in capitulo sequenti.