The Digital Decretals · Glossa Ordinaria

Bernard of Parma's gloss on the Decretals of Gregory IX (Liber extra) · Books 1–5 complete · text by Edward A. Reno III, Adelphi University

Book I › tit. 1.6 De electione et electi potestate

X 1.6.40 Scriptum est in

tit. De electione et electi potestate · 16 glosses
Item Magister Maximo Notario nostro.Incipit Scriptum est in · alleged in the gloss as de elect., scriptum 22× per the register · find the allegations →
Revocatam
Sine aliquo intervallo, sicut testis qui potest corrigere dictum suum incontinenti, infra, de testibus cog., praeterea. An factum procuratoris praeiudicet domino dicitur infra, ut lite non cont., ad hoc; et infra, ut lite non cont., accedens 1; et infra, de caus. poss. et propr., cum olim; et infra, de censib., olim.
Altera
Scilicet, postulantium archiepiscopum.
Electi et postulati
Sic supra, de elect., venerabilem. Sed ibi ad studia eligentium non retulit se legatus, quamvis potuerit.
Ubi nati
Quia ibi melius potest inquiri, supra, de elect., postquam; et infra, de praesump., quosdam; et 23. dist., illud.
Consenserint
Scilicet, ut notarius iste diffiniat secundum quod inferius continetur, et in isto consensu necessarius est consensus electi et postulati; alias non possunt partes recedere a iure, supra, de elect., cum inter canonicos.
De mutuo
Hoc ideo dicit, quia pars eligentium hoc negabat. Ideo Papa mandat inquiri, cum de iure communi interesse debuerit, infra, de caus. poss. et propr., cum ecclesia. Ber.
Per alios
Qualiter quis per alium hoc facere possit, habes infra, de elect., quia propter § illud.
Duo
Isti duo habebant vocem pro duodecim praelatis singulariter pro quolibet.
Temporis
Hoc ideo dicit, quia si tunc aliqua conventualis ecclesia vacasset, pro ea nullus potuisset admitti sede vacante, quia tunc non est qui iura illius tueatur, vel eis possit uti, infra, ne sede vac. nih. inn., novit; et infra, ne sede vac. nih. inn., illa; et infra, de praescrip., de quarta. Tunc enim dormit ius ecclesiae, ita quod non currit praescriptio, infra, de praescrip., auditis; et infra, de praescrip., placuit; et infra, de praescrip., de quarta. Nec ad capitulum ius illud devolvitur, infra, ne sede vac. nih. inn., illa. Arg. contra infra, de maior. et obed., his quae; et infra, de maior. et obed., cum olim; quibus forte staretur in casu isto, quia diversi sunt isti casus a praecedentibus.
Maiorem
Hic habes quod electio semper praevalet postulationi, secundum illos qui dicunt quod haec est iuris diffinitio, nisi duae partes sint in postulatione. De hac materia dictum est supra, de postul. praelat., bonae 1. Et ideo statur hic iudicio duarum partium, quia quod duae partes faciunt, totum capitulum facere videtur, ut ff. quod cui. univ. nom., plane. Et secundum hanc decretalem intelligit quod dicit decretalis supra, de postul. praelat., bonae 1, quod postulatio in discordia non consuevit admitti. Hoc intellige prout dicitur in notula sequenti. Item nota hic quod cum in electione longe maior numerus est ex una parte quam ex alia, non habetur respectus ad meritum personae, dum tamen sit conveniens ille qui est electus a maiore parte, nec ad zelum eligentium, arg. supra, de elect., dudum ad audientiam; et infra, de appell., constitutus. Sed si numerus in modicum excedat, tunc recurritur ad merita et ad zelum, et praeferuntur numero; arg. infra, de testib., in nostra; et est expressum infra, de elect., ecclesia vestra 2, ubi de hoc.
Confirmes
Hic dicit Papa electionem a minori parte capituli factam confirmari. Et tamen pars alia non est eligendi potestate privata, quia non postulaverat indignam personam, et de iure licite poterant postulare sicut et eligere, et ita postulando non peccant, ergo ius eligendi non fuit devolutum ad pauciores, quod tunc demum locum habet, cum maior pars scienter postulat vel eligit indignum, ut in fine decretalis dicitur. Et ideo contra infra, de elect., Cumana; et infra, de elect., ecclesia vestra 1; et infra, de elect., in Genesi; in quibus dicitur quod electio non valet nisi sit facta a maiori parte capituli, et hic confirmatur facta cum longe minori parte. Propter haec et alia quae hic dicuntur, dicunt quidam quod haec decretalis ius commune non continet, sed fuit quaedam provisio de consensu partium. Et hoc videtur per verba illa superius, si partes consenserint, hoc modo procedas, et ex eo quod Papa admittit hic postulationem in discordia factam, cum per eam nullum ius acquiritur postulato, supra, de postul. praelat., postulationem; et quia non consuevit admittere tales postulationes in tanta discordia, supra, de postul. praelat., bonae 1. Et ita in his duobus continet gratiam, quod satis potest concedi. Et ita videtur quod utraque pars renunciet iuri suo, et quod dicit, de consensu partium taliter procedatur, ut supra dicitur in verbis praemissis, si partes consenserint, etc. Alias si contradicerent, non taliter processissent, sed facta inquisitione super his de quibus praemittit, causam instructam remisissent ad Papam. Hoc probatur supra, de elect., bonae 1, in parte decisa. Sed ubi duae partes postulant aliquem, licet ius non acquiratur postulato ut agere possit, tamen potest petere gratiam et iniuria fit ei si non fiat illi gratia, arg. ff. de aqua quot. et aest., ait praetor § permittitur. De hoc nota supra, de postul. praelat., gratum; et supra, de postul. praelat., postulationem; et supra, de postul. praelat., etsi unanimiter. Et idem crederem si maior pars postulat quod gratiam deberet habere. Et quod dicit de duabus partibus, non credo necessarium, sed quaedam provisio fuit hic, ut dictum est, quia sive maior pars et sanior, sive duae partes, sive omnes, totum dependet a superiore. Sed quod in fine dicitur, ius est.
Maior
Et ita videtur a contrario, quod si minor pars capituli scivisset illum esse indignum, alii non punirentur propter hoc. Et ita est hic arg. quod utile non vitiatur per inutile, sic supra, de elect., illa. Et est notabile illud quod culpa et dolus minoris partis non nocet, nec ea quae fiunt a minori parte irritantur propter hoc, et isti soli privati essent ipso iure eligendi in proxima electione, si alii non elegissent, supra, de elect., cum in cunctis; et hic. Et alii admitterentur, dum tamen probarent ignorantiam, supra, de elect., innotuit. Et si maior pars ignorasset illum indignum, utraque pars debet reprobari a contrario ut dicitur supra. Et quod dicitur hic quod electio facta a maiori parte confirmetur quando maior pars postulantium scienter eligit indignum, intelligitur quando uno contextu fiunt postulatio et electio seu electiones, ut hic contingit. Secus si ex intervallo, tunc enim illi soli qui scienter postulant vel eligant indignum sunt eligendi seu postulandi potestati privati. Et illi qui ignoranter postulaverunt seu elegerunt indignum debent ab aliis ad electionem admitti, alias deberet electio cassari propter contemptum, ut dicitur supra in eadem notula.
Postulata
Id est, ignoranter.
Praesumptione
Id est, ex certa scientia, supra, de elect., innotuit. Sed qualiter potuit esse dignus iste postulatus archiepiscopatu et indignus patriarchatu, et qui iudicatus fuit dignus a Papa vel a suo patriarcha quando confirmavit eum, quare denuo inquiri iubet de moribus suis contra illud, 17. q. 4, si quis suadente § qui autem; et C. ad leg. Corn. de fals., satis aperte; et infra, de aetat. et qualit., accepimus. Dico quod licet quis reputetur dignus ad unam dignitatem, propterea non est dignus ad maiorem, licet enim dispensetur cum aliquo in minori dignitate, non tamen dispensatur ad maiorem, 12. dist., nos consuetudinem.
Privari
Istud referas ad factum, cum sint ipso iure privati, supra, de elect., cum in cunctis. Illi qui, scilicet, qui scienter hoc fecerunt. Vel dic, id est, nunciati privati.
Confirmes
Cum sit facta a maiori parte illorum qui habebant ius eligendi.

Open in the search app — full-text search, highlighting, and the complete browse tree. Underlined phrases are standardized allegations; each links to the capitulum it cites.