The Digital Decretals · Glossa Ordinaria

Sed quaero qualiter possit dubitari de revocatione litterarum, aut secundae faciunt mentionem de primis, et tunc valent secundae; aut non faciunt, et tunc valent primae, supra, de rescript., caeterum? Resp.: neutra pars disiuncte perpetua est. Prima tollitur per decretalem infra, de re iudic., inter monasterium; et infra, de dolo et contu., ex litteris; et infra, de confirm. util. vel inutil., bonae; et infra, de appell., saepe; et infra, de appell., oblatae. Secunda tollitur per decretalem, infra, de rescript., plerumque. In iudiciis nondum coeptis non habet locum ista distinctio. Illae enim solae valent quae primo iudici praesentatur citatione facta per ipsas; infra, de for. compet., proposuisti; infra, de appell., ut debitus; et infra, de rescript., capitulum. Item qualiter primi iudices possunt deferre secundis, vel secundi primis cum vel primi tantum vel secundum tantum sint iudices, et ita aut primi aut secundi nullam habent iurisdictionem, supra, de offi. deleg., ex litteris, in fi.; et supra, de rescript., caeterum. Item qualiter possunt primi vel secundi citare partes, cum utrique dubitent et nesciant an sint iudices, immo ratione dubitationis neutri debent esse iudices sicut quando dubitatur de tutela duorum, neuter est tutor; ff. de testam. tut., duo sunt Titii. Propter hoc glossaverunt hic quidam quod de facto potest dubitari, non de iure, ut si forte secundae litterae non exhibeantur, infra, de offi. deleg., ex litteris; vel quia dubitatur an sit annus elapsus ab impetratione litterarum priorum, infra, de rescript., plerumque. Sed haec solutio non valet, quia ad quaestionem facti non daret Papa responsionem iuris, ff. de statu hom., idem erit. Alii dicunt etiam quod potest esse dubitatio iuris, si data sit eadem in utrisque litteris. Illa decretalis infra, de appell., ut debitus, hoc determinat, ut infra, de for. compet., proposuisti; et infra, de for. compet., licet ratione; et infra, de rescript., capitulum. Sed certe secundum dictum illorum neutrae sint priores aliis, immo secundum hoc neutri cognoscunt de tota causa, nam ambae litterae dicuntur secundae vel primae, ff. de bon. poss. sec. tab., tabulas § si quis in duobus. Tertii dicunt quod sic dubitari potest de revocatione, ut si secundae faciant mentionem priorum, sed non expressam, infra, de dolo et contu., ex litteris. Et hoc est verum ut patet ex illa decretali, infra, de dolo et contu., ex litteris. Dici potest hanc fuisse rationem huius decretalis cum diversae sint litterae impetratae, iudices citant partes, et cum pars adversa coram eis exhibet secundas litteras, ipsi volunt cognoscere de revocatione litterarum, secundum hoc quod contingit infra, de re iudic., inter monasterium, in parte decisa ab integra. Item si secundi iudices citent partes, et cum exhibentur coram eis primae litterae, ipsi volunt cognoscere an primae sint revocatae, sed quia pro eodem negotio partes non sunt trahendae ad diversos iudices; infra, de rescript., ex tenore; et infra, de rescript., quia nonnulli. Statuitur hic ut iudices conveniant ad hoc faciendum, vel una pars deferat alii, quia et primi de hoc cognoscere possunt, cum coram eis obiiciatur talis exceptio, etiam et secundi. Et expone quando de revocatione ambigitur, id est, quando in dubium deducitur de revocatione litterarum. Sed huic solutioni obstare videtur infra, de rescript., cum contingat. Ibi enim non conveniunt ad cognoscendum, sed executor videt utraque litteras. Unde potes adhuc melius dicere, quod bene potest iudex dubitare de revocatione litterarum, licet secundae expressam faciant mentionem priorum, scilicet, quando obiicitur secundas litteras impetratas esse per falsi suggestionem, vel veri suppressionem, ut supra, de rescript., caeterum; et melius infra, de offi. deleg., coram; et infra, de re iudic., inter monasterium, in integra. Et hoc idem dixit Io. super illa decretali infra, de rescript., cum contingat, et certe iste est verior intellectus. Sed haec dubitatio de revocatione litterarum non habet locum in litteris appellationis, et principalis causae quia iudices appellationis de hoc cognoscere debent, infra, de rescript., dilectus filius 2. Io. Sed haec dubitatio locum hodie non habet re integra, infra, de appell., ut debitus.

De consensu partium infra, de offi. deleg., super quaestionum § intentionis; et infra, de offi. deleg., super quaestionum § nos autem. Cum coram utrisque posset proponi exceptio, ut dictum est in prima notula, et etiam sine consensu partium possent si vellent, sed honestum est quod de consensu partium fiat.

Hic non statur iudicio maioris partis; infra, de iure patron., quoniam. Simile est in causa episcopi, 6. q. 4, si quis episcopus criminaliter in iudicio; infra, de re iudic., non potest; et in iudicibus delegatis a principe, ut videtur C. de appellat., in offerendis; ibi ita tamen si dissentirent, et C. qui bon. ced. poss., cum solito; et in re communi, ff. comm. divid., Sabinus; et infra, de reg. iur., extravag. in re communi; et in liberali causa, C. commun. de manum., sancimus § 1; et Inst. de rerum div. § religiosorum, quia ibi sit quod religio vel natura rei requirit, et dum quis plus iuris habet in re, ut C. de donation., sancimus § ne autem. Sed contra 65. dist., sane; et 65. dist., non debet; et 65. dist., episcopus, ubi de hoc; ff. de re iud., duo ex tribus. Solutio: verum est generaliter quod iudicio maioris partis standum est, sed quaedam specialia hic signata sunt, ubi haec regula non obtinet. Sed in casu isto non statur iudicio maioris partis, quia forte in primis litteris sunt duo iudices, in secundis tres vel plures. Unde cum illi tres aequalem habent iurisdictionem cum illis duobus, quia isti tres loco unius sunt, et illi suo similiter loco unus, scilicet, domini Papae, non praevalet sententia illorum trium, quia non censentur plures. Licet secus sit in creditoribus, quoniam si par debitum sit hinc inde, statur tamen maiori numero creditorum, ut C. qui bon. ced. poss., cum solito. Item alia ratione, quia si isti tres iudices iudicarent pro se, suspecti essent, quia viderentur ingerere operas suas, ff. de procur., quae omnia § 1. Si autem iudicarent contra se, viderentur a se abdicare iurisdictionem, et velle a se removere, quod esse non debet, infra, de offi. deleg., pastoralis, in princ.; et ita debet iri ad arbitros. Sed si in primis et secundis essent aequales iudices numero, satis posset dici quod stabitur iudicio maioris partis, quia maior videtur modo iurisdictio et potestas ab una parte quam ab alia.

Quid si arbitri adiudicent iurisdictionem eis qui non habent? Nihilominus sententia illorum iudicum tenebit, quia cum arbitri sententiaverint contra ius scriptum, tenet eorum sententia, nisi fuerit appellatum, ut 2. q. 6, ei qui § diffinitiva. Et haec est ratio, quia per utrasque litteras data fuit iurisdictio.

Qui rem petit, debet rem certam petere. De hac materia dicemus infra, de libel. oblat., significantibus, ubi competentius ponitur.

Impetratae ab aliquo illorum, qui per clausulam generalem poterant conveniri contra primum impetrantem super eadem causa. Sed qualiter potest ille qui possidet contra impetrantem impetrare super eadem re, cum interdictum possessorium intentare non possit, cum ipse possideat; infra, de iudic., examinata. Praeterea possidenti non datur rei vendicatio, Inst. de action. § omnium; et C. de alien. iud. mut. caus., cum in rem? Dic quod primus impetrans impetravit, ut ageret petitorio. Secundus impetravit ne inquietaretur super possessione illius rei quam possidet. Nam et alias datur actio possidenti, ne inquietetur; ff. si serv. vend., si quis forte § 1; et ff. si serv. vend., sicut § sed si quaeratur. De hoc not. infra, de iudic., examinata, in glossa, si ita.

Hic patet quod si unum rescriptum est generale, et secundum speciale, licet non fiat mentio generalis in speciali, praevalet speciale, ut supra, de rescript., sicut Romana; et infra, de offi. legat., studuisti; et ff. de regul. iur., in toto. Contra supra, de rescript., cum ordinem, ubi secundum speciale non derogat generali, quia non facit mentionem illius. Ratio ibi redditur, quia primum est privilegium, secundum rescriptum fuit ius commune. Sed ius commune non tollit privilegium, nisi mentionem faciat de illo privilegio.

Facta citatione per litteras speciales antequam per generales.

Hoc casu cum generale mandatum revocatum est quantum ad hanc causam specialiter commissam. Alias bona quaestio est, et eam statim solvit ibi, donec iurisdictio, etc.

Habet ergo iurisdictionem, licet non habeat exercitium. Et ita videtur quod non possit eam alii demandare. Est enim absurdum alii demandare iurisdictionem antequam eam ipse nanciscatur, ff. de off. procon., observare § ulti. Et sic videtur simile quod non possit citare partes ante expressionem rerum, 5. q. 2, si primates. Ideo enim citantur partes, et dantur induciae, ut quis deliberet, 3. q. 3, offeratur. Sed in hoc casu non potest deliberare. Arg. contra infra, de appell., significantibus; et Inst. de action. § curare; et infra, de restit. spol., cum ad sedem. Ubi petitur hospitale cum omnibus pertinentiis suis, et potest committere, licet non habeat exercitium, committere enim quod habet. Sed qualiter priores iudices privantur iurisdictione, cum Papa non intendat eos privare? Item numquid eodem modo per mortem delegantis esset revocata iurisdictio quantum ad non expressas personas? Arg. quod non, C. de duo re., cum quidam. Est tamen animadvertendum an revocetur per mortem, an viva voce, ff. de procur., si defunctus; et ff. de procur., ante litem. Sed verum est quod revocatur per mortem quantum ad ea quae expressa non sunt, infra, de offi. deleg., gratum; et infra, de offi. deleg., licet; et infra, de rescript., significavit. Ber.