The Digital Decretals · Glossa Ordinaria

Ex parte canonicorum.

Ad instantiam episcopi.

Hoc ideo dicit quia iam processum fuerat in causa ad plenum per iudices a quibus fuit appellatum, alias haec non haberent locum.

Nota quod causa delegatur monacho, supra, de for. compet., conquestus. Quod est verum expresso nomine monachatus, quo tacito non valerent quia per surreptionem essent obtentae, quoniam monachi a strepitu causarum remoti esse debent, supra, de synd., sicut. Unde oportet quod in litteris fiat mentio de monachatu, supra, de rescript., cum ordinem; et supra, de confirm. util. vel inutil., porrecta. Similiter nec procurator esse potest etiam pro utilitate monasterii sine licentia abbatis, 16. q. 1, monachi; et 16. q. 1, de praesentium. Abbas tamen potest esse procurator, supra, de censib., sopitae; et supra, de transact., contingit. Hodie non committitur causa a Papa vel ab eius legatis nisi personis in dignitate constitutis vel canonicis in cathedralibus ecclesiis vel aliis collegiis venerabilibus, ut in decretali Inno. iiii in concilio Lugdunensi supra, de rescript., extravag. praesenti decreto. Nec debet committi nisi in civitatibus vel alibi, ubi possit haberi copia peritorum, ut ibi dicitur.

Sed cum appellatum fuerit ab istis iudicibus, quomodo debent se amplius intromittere? Dic quod hoc fuit de voluntate partium, alias non compellerentur et poterunt canonici appellationi renunciare. Sic supra, de except., significaverunt. Et quid Papa hoc mandat, et quia non fuerunt prosecuti appellationem, perinde est ac si non appellassent.

Et hoc additum erat in litteris, ut si de partium procederet voluntate, diffinitivam sententiam promulgarent, ut probant sequentia.

Quia pars monasterii non fuit prosecuta appellationem, unde debuit condemnari in expensis, supra, de appell., saepe; et supra, de appell., reprehensibilis. De hac materia dicitur supra, de dolo et contu., finem, certa quantitate expressa et taxatione praemissa.

Probatio ista expensarum per iuramentum solum fit, ut hic patet, et C. de iud., sancimus; taxatione praemissa, ut eadem lege C. de iud., sancimus; et 3. q. 4, offeratur; et supra, de procurat., constitutis; et supra, de his quae vi met. caus. fi., super eo.

Consensus seu confessio per metum extorta non valet, 15. q. 6, si quandoque; et 15. q. 6, auctoritatem; et C. quod metus cau., si vi; et supra, de his quae vi met. caus. fi., perlatum; et 31. q. 2, Lotharius. Ber.

Quia quicquid post suam consecrationem acquisivit, episcopatui acquisivit, quare donare illa non potuit, quia qui nihil habet nihil donare potest, 18. q. 1, statutum; 54. dist., abbati; et supra, de iure patron., quod autem, in fi. Ber.

Nota quod ecclesia sine auctoritate episcopi aedificari non debet, etiam si sit aliquis exemptus, de conse. dist. 1, nemo; et 1. q. 2, placuit; et in Auth. de eccl. titul. § si quis autem, coll. 9. Quod si fecerit episcopus, ecclesiam ad suum dominium revocabit, ut hic patet, nisi abbas illam praescripsisset, ut supra dicit.

Forte dicebat sententiam latam contra absentem non contumacem, unde nulla erat, 3. q. 9, omnia; et ff. de re iud., contra pupillum. Sed hoc non erat verum, ut hic patet per finem ubi confirmatur sententia pro parte.

16. q. 6, si episcopum; et ff. quan. ex fac. tut., ob dolum.

Et sic beneficio restitutionis admissum fuit monasterium ad exhibenda privilegia quae omiserat, supra, de in integ. restit., auditis, et aliis pluribus capitulis. Sed iure communi non admitteretur praetextu illorum instrumentorum. Et sibi imputet quod omisit illa, supra, de re iudic., inter monasterium; et supra, de re iudic., suborta. Tamen in causa appellationis bene audiretur de iure communi ad exhibitionem privilegiorum, quia tunc possunt induci nova instrumenta et nova exceptio opponi, supra, de fide instrum., cum Ioannes; et C. sent. rescind. non pos., peremptorias; et C. de temp. appel., per hanc. Et hic non fuit appellatum a sententia, quia si appellatum fuisset, non fuisset admissum monasterium hac via. Quamdiu enim competit ordinarium auxilium, non datur extraordinarium, ff. de minor., in causae 2, in princ.

In loco suspecto, alias non obesset, supra, de fide instrum., ex litteris; supra, de relig. dom., cum venerabilis.

Ex hoc non deberet esse suspensum, quia quot sunt subscriptiones subscribentium tot diversitates scriptuarum debent esse. Et dissimilitudo debet esse, ut patet ipso facto per subscriptiones. Vix enim possent similes. Quod singuli subscribere debeant, probatur C. qui testam. fac. pot., hac consultissima. Sed reprobatum fuit hoc instrumentum ex eo quod habebat rasuras in loco suspecto et quod falsum videbatur. Quia scriptum aliud fuit exhibitum, quod fuit eadem manu confectum et conscriptum, et ideo non fuit illi instrumento habita fides. Sic supra, de except., cum venerabilis.

Ex hoc patet quod licet sententia per falsa instrumenta lata nulla est, interim tamen quamdiu non constat, de hoc habetur aliqua supra, de fide instrum., accepimus, ubi de hoc.

Si allegasset praescriptionem nomine Romanae ecclesiae, supra, de praescrip., cum ex officii.

Sed tantum de libertate ab episcopo concessa, quae non valuit. Et ita patet quod licet sententia iudicis retractetur, non est praesumendum propterea contra ipsum quod aliquid fecerit fraudulenter, nisi in contrarium probaretur, 2. q. 6, hoc etiam placuit.

Id est, ad ius obedientiae vel fidelitatis, quod est contrarium libertati, supra, de simon., ne Dei.

Scilicet, quo ad expensas et in restitutione Marabatinorum et in restitutione ecclesiarum. Et sic sententia pro parte tenet et pro parte revocatur, sic supra, de testamen., Raynutius; et supra, de testamen., Raynaldus.