The Digital Decretals · Glossa Ordinaria

Ex tali simplici nominatione nullum ius acquiritur nominato, ut 2. q. 6, ei qui, vers. nominationes. Sed ex illa nominatione quae fit in scrutinio, ipso publicato, ius acquiritur nominato in scrutionio, infra, de elect., publicato.

23. dist., in nomine Domini; et infra, de appell., qua fronte. Et etiam causae spirituales in ecclesia sunt tractandae, 2. q. 2, praeceptum; et 23. q. 8, convenior, vers. sed etiam in consistorio.

Et merito, quia laici non debent interesse electioni, supra, de elect., cum terra. Immo ius eligendi non cadit in laicum in collegiata ecclesia, etiam si esset patronus, infra, de elect., sacrosancta; non obstante aliqua consuetudine, infra, de elect., Massana. Sed electio facta praesentari debet patrono ut suum praestet assensum, supra, de elect., cum terra; et supra, de elect., cum inter universas; et infra, de elect., sacrosancta.

Et sic patet quod si periculum est etiam in vocando sive in mora, alii ad electionem procedere debent eis non vocatis, supra, de elect., cum inter universas; arg. infra, de sent. excom., sacro.

Arg. contra supra, de elect., bonae 1, vers. si constaret de vi, etc.

Si noluerint, alienos se fecisse videntur; supra, de elect., cum nobis; et infra, de elect., ecclesia vestra 2.

Praesumitur quis non vocatus, nisi hoc probetur, ut hic patet, et 4. q. 5, quisquis; 82. dist., proposuisti. Arg. contra supra, de elect., bonae 1, vers. fi.; quia nuncio creditur an aliquis sit vocatus; ff. de reb. eorum qui sub tut., magis § illud; infra, de appell., cum parati. Dico quod si quis negat se fuisse vocatum, adversario incumbit probatio, ut hic innuitur; et infra, de probat., quoniam; de hoc dictum est supra, de elect., bonae 1.

Sic patet quod electio quae non valet, per ratihabitionem potest confirmari; 16. q. 1, quoniam quicquid; et infra, de his quae fi. a prael., cum nos; et infra, de his quae fi. a prael., cum Apostolica; infra, de dona., pastoralis; et infra, de iure patron., cura; et infra, de transact., contingit. Sed contra infra, de elect., auditis; et infra, de iure patron., illud; et 16. q. 3, placuit ut § potest, vers. quod ab initio; ff. de regul. iur., quod initio. Sed nonne absentes cogi debent ratam habere electionem, cum in hoc negotium ecclesiae utiliter gestum sit, ff. de negot. gest., Pomponius; cum absentes id facere tenerentur, ff. de ritu nupt., si filius. Sed dic quod iniuria facta est absentibus, et illam non tenentur remittere sine satisfactione, 23. q. 4, si illic; 90. dist., si quis contristatus. Item si cogerentur consentire praesentibus, iam non haberent liberum arbitrium, et sic invitis daretur episcopus, quod esse non debet, 61. dist., nullus. Item patet hic quod circa spiritualia possum habere ratum quod meo nomine non est gestum, 9. q. 2, Lugdunensis; et infra, de iure patron., cura; et 2. q. 1, in primis; et 3. q. 6, hoc quippe. Sed numquid in hoc casu possent primi electores resilire, cum absentes nolunt consentire. Quod videtur cum diffidant de iure suo, supra, de postul. praelat., bonae 2; 63. dist., quanto. Sed contra videtur supra, de elect., cum inter canonicos, in fi.; et 8. q. 2, dilectissimi; ff. de servitu. rust. praed., per fundum; ff. de opt. leg., si tibi § unius; ff. de negot. gest., si ego. Item potest dici ut Io. dicit, quod si praesentes eligunt et spem suae electionis ponunt in absentibus sperantes ipsos ratum habituros, quia tunc demum per ratihabitionem potest confirmari factum praesentium. Sed si statim praesentes per suam electionem intendant ius dare electo, tunc non potest ratificari ipsorum electio, ut 9. q. 2, Lugdunensis; ff. de solut., si quis offerenti. Quod non credo, immo qualitercumque eligant, possent absentes ratam habere electionem, dum tamen non sit nulla ipso iure, infra, de elect., auditis. Item pone quod illi qui contempti sunt, mortui sint. Numquid subditorum consensus exigitur? Vincen. dicit quod non, nisi essent praelati qui aliis succedunt in onere ac honore, infra, de offi. deleg., quoniam abbas; et infra, de offi. ord., pastoralis; in canonico secus, arg. infra, de testamen., requisisti, in fi.

Iste § dividitur in tres partes, quia ponit alia tria quae obiiciebantur contra personam promoti, comprehenso § ulti., partes satis patent in littera.

Sed qualiter dividatur, exemplum habes 23. dist., quorundam. Ita episcopus qui consecratur, concelebrat, id est, simul celebrat suo consecratori qui principaliter celebrat, et ideo tunc non debet dimittere officium illud quod ipse inceperit cum consecratore suo, et alios ordinare, quia sic divideretur mysterium illius missae in qua consecratur, quod fieri non debet, et toti missae debet interesse. Et ita videtur esse de substantia consecrationis ipsa missa, hac ratione, quia consecrationes episcoporum et ecclesiarum et confessio chrismatis debet fieri cum missa, infra, de celeb. miss., te referente; et de conse. dist. 1, omnes basilicae. Et uno contextu sine aliquo intervallo, et ille qui consecrat debet missam celebrare, et ita officium illud totum continuum debet fieri sine interpositione vel mutatione aliqua personarum, nisi magna necessitas casualiter superveniret, 7. q. 1, nihil; 7. q. 1, illud. Quia sic ordinavit ecclesia Romana et observat, et idem fit et observatur in collatione sacrorum ordinum. Ex hac consideratione videtur quod missa sit de substantia consecrationis. Contrarium tamen consuevit dici, et verum est quod missa non est de substantia consecrationis, quia diversa sunt consecratio et missa. Sed propter virtutem et reverentiam sacramentorum et ordinum statuit ecclesia, quod quando talia celebrantur semper cum missa celebrentur. Contrarium est notatur 77. dist., in veteri. Tamen si huiusmodi solemnitates non servarentur, nihilominus valerent consecrationes, et ordinum collationes clericorum, sed qui contra facerent, punirentur ordinantes et ordinati, quia contra ordinationem ecclesiae, et contra illud quod ecclesia servat, fecerunt. Sed quod illi qui faciunt contra ordinationem ecclesiae puniantur, habetis infra, de temp. ord., sane; et infra, de temp. ord., litteras; et infra, de temp. ord., vel non est; et infra, de temp. ord., dilectus; et infra, de temp. ord., consultationi. Omnes enim tenentur servare quod ecclesia Romana observat, infra, de sacr. unct., cum venisset, in fi. Et quae omissa sunt in praemissis debent suppleri, ut in princ. capitulis infra, de sacr. unct., cum venisset; et infra, de sacram. non iter., pastoralis; et infra, de sacram. non iter., presbyter. Hug. dixit quod si unus consecrat, et alter missam dicat, consecratus erit. Sed fieri non debet. De hac materia not. 75. dist., ordinationes episcoporum. De hoc quod dixit Hug., quaesitum fuit a me Bernardo Parmensi canonico Bononieni capellano domini Papae in consecratione domini Octaviani, Bononiensis episcopi, utrum archiepiscopus posset consecrare, et alius missam cantare? Responsum fuit quod illud fieri non debebat, cum illud esset contra ordinationem ecclesiae, ut supra dicitur, et numquam audivi nec legi, quod hoc aliquando factum fuerit, et hac de causa ponitur hic haec additio. Ber. Sed finita illa missa si aliam postea celebraret, bene posset ordines celebrare si necessitas esset, unde dicit, tunc, quasi dicit, finita illa missa posset prius pallio recepto, quia mysterium dividi non debet; 23. dist., quorundam. Arg. contra 7. q. 1, nihil; et 7. q. 1, illud. Sed illud ex necessitate, quae legem non habet, supra, de consuet., quanto; de conse. dist. 1, solemnitates.

Quia in pallio plenitudo pontificalis officiii confertur, infra, de auctor. et usu pal., nisi. Et ideo ante pallium talia facere non potest. Alii tamen dicunt quod potest alii demandare, supra, de elect., suffraganeis, quia consecrare est ordinis episcopalis, sed episcopalia ante pallium acceptum exercere non potest, unde aliis inferioris ordinis hoc demandare non valet; arg. oppositum infra, de consecr. eccl. vel alt., aqua; et arg. supra, de elect., transmissam. Sed suffraganei sui ad mandatum ipsius possunt alium suum suffraganeum consecrare. supra, de elect., suffraganeis.

Et ita quaedam facit quis tamquam alius, ut 23. q. 4, si ecclesia, in fi.; et ff. de adopt., si pater § qui duos; et ff. de adopt., duos; et ff. de adopt., si consul; et infra, qui fil. sint legit., per venerabilem, ubi de hoc. Quia nullius ecclesiae erat episcopus tamquam archiepiscopus non poterat, quia nondum recepit pallium.

Et ita hic purgatur poena criminis per restitutionem, infra, de rebus ecc. non alien., si quis; 35. q. 9, quod quis commisit; et 12. q. 2, si quis qualibet; simile infra, de loc. et cond., propter; et de loc. et cond., potuit; sicut si aliquis ante accusationem recedit ab incestuosa coniunctione, sine poena est, ff. de adulter., si adulterium § iidem imperatores; sic ff. quod metus cau., si cum exceptione § satis; et C. de his quib. ut indign., alia; ff. de inoffic. testam., Papinianus § meminisse; ff. de alien. iud. mut. caus., ex hoc edicto § penulti. Arg. ff. vi bon. rapt., non prodest, ubi prodest raptori rem restituere ad evitandam poenam; ff. de fur., qui ea mente; et ff. deposi., depositum § si rem depositam. Sed obiicitur, iste est suspectus, et satisdatio non mutat malevolum animum tutoris; Inst. de susp. tut., in fi. Sed iste non erat suspectus alias, et excusatur propter mandatum cleri et populi, 12. q. 2, de rebus. Io. Sed ibi maior praestitit auctoritatem. Hic fuit iste maior qui deliquit, immo ipse facere non debuit quod alios facere ipsum prohiberem oportuit, 16. q. 1, nemo; et 16. q. 1, in canonibus; et ff. si serv. vend., altius; ff. de condi. indeb., frater a fratre. Dicunt quidam quod hic potest in casu isto et consimili poena purgari quod non removeatur ab ecclesia nec deponatur. Contrarium dico quod licet reddat ecclesiam indemnem, propterea non evadit poenam depositionis, sed evadit solummodo poenam excommunicationis, ut 12. q. 2, monemus; et 12. q. 2, diaconi; et 12. q. 2, statuimus. Et hoc etiam dico per iura proxime dicta. Hoc probatur per decretalem Gregorii, infra, de solution., si quorundam, ubi dicitur, qui obligat ecclesiam, suspensus est ab administratione spiritualium et temporalium ipso iure. Et ita intelligitur capitulum illud infra, de rebus ecc. non alien., si quis, quia per restitutionem solummodo evadit poenam excommunicationis. Et quod hic dicit, dispensatio fuit et gratia, et hoc innuunt illa verba, equanimiter poteris praeterire, et ita fuit solummodo quaedam tolerantia. Huic adminiculum praestitit quod dicit, cleri et populi assensu, capitulum illud 35. q. 9, quod quis commisit. Loquitur similiter de misericordia de eo qui toleratur in officio suo, ut ex littera ipsius capituli patet, ad hoc praestat bonum arg. ff. deposi., depositum § si rem.