The Digital Decretals · Glossa Ordinaria

Haec regula fallit in casibus hic positis, scilicet ubi timetur de morte vel absentia testium, et ubi agitur de electione vel matrimonio, et in causa inquisitionis et publicationis. Item in causa denunciationis, supra, de iudic., novit. Item in actoris absentia praesente reo recipiuntur testes lite non contestata, C. quom. et quan. iud. sent. prof., authen. qui semel; infra, de dolo et contu., causam quae. Item ubi actor non potest agere propter iuramentum quo iuravit non repetere usuras, infra, de iureiur., ad nostram 1. Item cum minor ab hereditate officio iudicis se abstinet, ut in Auth. ut spons. larg. § ad haec, coll. 9. Item ubi aliquid iudicis officio expeditur, C. si min. ab hered. se abst., authen. si omnes. Item cum in integrum restitutio incidenter postulatur officio iudicis, supra, de offi. iud., iudicis. Item cum agitur de iniquitate iudicis in casu quem habes infra, de appell., interposita § ulti. Item in petitione legati vel fideicommissi, arg. C. de usufruct. et habit., verbis. Sed ibi dicit post litem non contestatam, in fi. Unde casus iste non debet excipi de regula. Item cum agitur finium regundorum iudicio, ut C. fin. regund., si quis. Item in Trebellianica restitutione, C. ad Trebel., sancimus § cum autem. Item in causa heresis post mortem, 24. q. 2, sane 2. Item ubi offenditur publicum commodum, C. de poe., ne diu; et 3. q. 3, quia ea. Item cum persona est incerta, 5. q. 1, quidam; et 5. q. 2, praesenti. Et secundum quosdam in causa libertatis, C. de ing. manum., diffamari. Arg. contra infra, de testib., cum olim. Item ubi agitur de beneficio obtinendo ecclesiastico, ut in concilio Lugdunensi Inno. iiii infra, de eo qui mitt. in poss. caus., extravag. eum qui.

Super principali. Sed super incidenti interdum vel emergenti bene recipiuntur testes, ut probetur quod citatio pervenit ad aliquem, vel quod contumax fuerit in casu quem habes infra, de appell., interposita § ulti.

Hoc ideo dicit quia in criminalibus numquam recipiuntur testes lite non contestata. Et ibi probationes strictissime requiruntur, 5. q. 6, Epiphanium; C. de probation., sciant. Qualiter in criminali causa procedatur, dicitur 3. q. 9, in summa; et infra, de dolo et contu., veritatis.

14. q. 2, quamquam.

Tunc enim curare debet iudex et magistratus ut salva sit rerum probatio, ff. de testi., curent; et in Auth de testi. § penulti., coll. 7, in ultima columna; et in Auth de testi. § hic vero, coll. 7; et infra, de testib., si qui; et ff. ad leg. Aquil., lex Aquilia. Vel etiam si timetur quod testes propter moram varient fidem suam aut moriantur, ff. de Carb., Carbonianum § duae; arg. infra eodem capitulo § sunt et alii; infra, de testib., significavit.

Tunc illi soli recipiuntur de quibus timetur et non alii, nisi in causa publicationis, infra, de testib., significavit; et infra eodem capitulo § sunt et alii. Licet in his casibus recipiantur testes lite non contestata veritate tamen inspecta. Et quo ad effectum non intelliguntur recepti lite non contestata, quia non publicantur nisi lite contestata. Et cum aliis, si alii lite contestata inducti fuerunt, nec ad sententiam procedat iudex per tales testes. Sed in sequenti § recipiuntur lite non contestata et fertur sententia. Et sic est differentia in primo responso et secundo.

Idem est si nondum sit conventa sed convenienda.

Cum fuerit absens et non contumaciter.

Ecce praescriptio annalis. Sic supra, de rescript., plerumque; et supra, de offi. ord., pastoralis; C. de haeretic., authen. idem est de Nestorianis; et infra eodem capitulo § in aliis; et infra, de haeret., excommunicamus itaque § 1; et 11. q. 3, rursus; et 11. q. 3, quicumque. Et iste annus utilis est ab initio, quia non currit nisi ab eo tempore quo potuit experiri, ut in decretali supra, de rescript., plerumque; et 2. q. 6, biduum.

Illi qui testes produxit. Sed adversario bene valebunt qui dolum non adhibuit, 14. q. 5, non sane, quia pro utraque testificantur.

Non enim arctanda est alicui probandi facultas, ff. de incen. rui. nauf., ne quid § de his; et 3. q. 7 § tria, vers. si quis ex litigatoribus; et infra, de testib., significavit; et infra, de testib., dilecto. Item est hic praesumptio iuris et de iure contra quam non admittitur probatio, 54. dist., fraternitatem; infra, de iudic., significaverunt; et infra, de spons., ad id quod; et infra, de spons., is qui, ubi de hoc. Secus si esset etiam de iure, ff. quod metus cau., non est versimile; 27. q. 1, nec aliqua. Ber.

Testibus humanis rebus exemptis per quos recepti reprobarentur sive eorum dicta, infra, de testib., ex tenore; et infra, de testib., praesentium; et C. de contrah. et comm. stip., optimam, vers. et si inter praesentes partes. Vel quia se absentarent vel efficerentur inimici actoris, ff. de Carb., Carbonianum § duae; et ff. de fur., quidam; et arg. ff. ad leg. Aquil., in lege Aquilia. Dicta vero illorum posset quandoque reprobare ex ipsis depositionibus, et per testes etiam post mortem ipsorum testium et personas, dummodo testes haberet per quod posset hoc probare, C. de testi., cum apud compromissarios; 24. q. 2, sane 2; arg. C. si pend. appel., quamvis. Sed quia poterat contingere quod illi interim morerentur, vel alias ut dictum est impedirentur, ideo infra annum debet denunciari ipsi reo receptionem talem factam esse contra eum. Quod nisi fecerit, non valebit talis receptio testium.

Exceptiones elidentes principale negotium, ut puta praescriptio quam tunc poterat probare vel pactum de non petendo vel consimiles. Quia potest esse quod tunc temporis probationes super his haberi non possent, arg. ff. ad leg. Aquil., in lege Aquilia; et ff. de fur., quidam.

Electi, non confirmati, et qui nondum consensit.

Puta quod non sit canonice celebrata, vel quod electus sit criminosus. Et licet videatur loqui capitulum in praelato potest idem dici in electione cuiuslibet clerici, quia ibi laeditur ecclesia ex longa mora, vel etiam si vocatur ut consentiat et non veniat, supra, de elect., extravag. statuimus, in concilio Lugdunensi.

Infra, de restit. spol., litteras; et 30. q. 3, pitacium.

Superfluunt isti ablativi, quia hoc adverbium tunc quod praecessit, sufficeret.

Simile 5. q. 1, quidam; supra, de alienat. mut. iud., ex quorundam; et supra, de offi. deleg., consultationibus.

Talis habetur pro citato denunciatione facta publice ad domum suam, infra, de cleri. non residen., ex tuae; et infra, de dolo et contu., venerabilis; ff. de evict., si dictum § si praesente; et ff. de evict., si ideo § praesenti. Et ita sufficit quod publice edictum proponatur ad domum suam vel ecclesiam, ut dicunt iura praedicta. Et citari potest litteris vel edictis, ff. de fideicommi. liber., cum vero § penulti. Et sunt tres modi contumaciae, et quocumque illorum aliquis contumax sit, habetur pro contumace. Primum modum habes hic. Et alios duos modos contumaciae habes 11. q. 3, certum est.

Id est, non per contumaciam, supra, de offi. deleg., consultationibus. Ber.

Proprie. Sic supra, de elect., cum inter canonicos, vers. ut per mutuum etc. Alii exponunt maxime, id est, tantum.

De hac absentia varie loquuntur canones. Quidam dicunt de duobus mensibus, 7. q. 1, praesentium. Quidam de tribus septimanis, ut 7. q. 1, si quis in clero. Et quidam de quinque annis, infra, de cleri. non residen., ex gestis. Quidam de tribus, quidam de quinque mensibus, 100. dist., quoniam; et 75. dist., quoniam. Quidam de una hora, 91. dist., clericus; 92. dist., si quis presbyter. Super hac expectatione dicendum est quod si aliquis est absens in eo loco unde possit citari, vel in studio vel in aliquo loco ubi apparet manifeste, quia non latitat, praelatus illius ipsum legitime monere debet, ut ad suam ecclesiam revertatur infra tempus conveniens secundum locorum distantiam et temporis qualitatem ab ipso praelato praefigendum. Quod si non venerit, poterit postmodum suo beneficio spoliari, nisi rationabilem causam ostendat quare venire non possit, infra, de cleri. non residen., inter quatuor; et infra, de cleri. non residen., clericos; infra, de appell., pervenit 2. Vel si alias de licentia praelati sui se absentat usque ad certum tempus sibi statutum, infra quod revertatur, tunc si non revertatur ad terminum, episcopus potest illum privare beneficio et officio, nisi iusta causa impediatur. Et sic loquitur illud capitulum 7. q. 1, praesentium. Dico tamen quod sive clericus sit absens de licentia episcopi ad certum tempus, sive praeter licentiam, episcopus semper ipsum primo monere debet ut redeat per iura praedicta infra, de cleri. non residen., inter quatuor; et infra, de cleri. non residen., clericos; et infra, de appell., pervenit 2. Alias non teneret sententia lata contra absentem non vocatum neque citatum. Et iura antiqua quae hic signantur sic intelliguntur. Verum est quod clerici ab ecclesiis suis abesse non debent. Tamen si hoc contingat, taliter sunt vocandi antequam spolientur, et ita servandum est circa eos qui comparent et citari possunt. Si vero nescitur ubi sint, nec citari possunt personaliter, trinae citationis edictum apud eorum ecclesias publice proponatur, ut revertantur. Et si ultra sex menses venire distulerint, suis beneficiis postea spolientur, infra, de cleri. non residen., ex tuae. Et sic qualitercumque sit aliquis absens, semper debet citari praedicto modo. Item videtur quod melior sit conditio illorum qui malitiose se absentant, quam conditio illorum qui comparent, et citari possunt personaliter, quia illi habent sex menses, isti citantur ad arbitrium praelati vel ad mensem, vel duos vel plures vel minus, secundum quod requirit et exigit distantia locorum. Sed illud contingit quia nescitur ubi sunt, quia potest esse quod sunt multum remoti vel impediti, nec in brevi possunt per consanguineos revocari vel amicos. Et ideo maius tempus et certum datur eis ultra quod ecclesia vacare non debet, infra, de concess. praeben., nulla. Et hoc locum habet in his clericis et praelatis qui iam confirmati sunt, et possessionem diutius habuerunt, vel etiam non senserunt. De his vero qui solummodo electi sunt, nec confirmationem vel possessionem habuerunt, teneas quod hic dicitur, quia expectantur per sex menses plus vel minus secundum quod visum fuerit superiori, cum per contumaciam non est absens. Si vero ille qui accusat electionem aut excipit contra electum, non comparet anno elapso, electus potest confirmari, ff. de muner. et honor., reus. Sed non credo quod tantum sit expectandus, immo superior praefigit ei certum terminum infra quem compareat prosecuturus intentionem suam, aliquando confirmabit eum, infra, de accusat., licet; et infra, de clan. despon., cum inhibitio; et infra, qui matrim. acc. poss., cum in tua. Et hoc totum expeditum est supra, de elect., extravag. statuimus. Sed in episcopatu dantur accusatori tres menses, in Auth. de sanct. episc. § si quid autem, coll. 9. Sed potius ista in arbitrio superioris consistunt, infra, de dolo et contu., cum olim, contra, sed ibi solvitur. Si vero contra praelatum absentem agatur criminaliter vel etiam civiliter per denunciationem alicuius, tunc citetur ut veniat ad defendendum se. Si non veniat, excommunicetur propter contumaciam, et expectabitur per annum, et post annum procedatur contra ipsum super bonis, non super crimine, secundum quod traditur 11. q. 3, rursus; et 11. q. 3, quicumque; et infra, de dolo et contu., veritatis, ubi de hoc.

Postmodum proceditur contra eum, et recipientur testes et diffinitive procedetur vel alius eligatur, si non vult consentire et nil ei opponitur.

Cum non sit absens per contumaciam.

Per famam, quia senex erat, vel etiam quia in acie fuit nec rediit, praesumitur quod his casibus sit mortuus. Et si contrahat credens ita, excusatur ab adulterio, etiam si vivat propter ignorantiam, 34. q. 2, cum per bellicam. Quia non committitur adulterium sine dolo, ff. de adulter., si ex lege. Vel si receperat litteras illorum cum quibus militavit, C. de repud., authen. hodie. Dic tamen quod non debet contrahere, nisi primo sit certa de morte ipsius, infra, de secund. nupt., dominus; infra, de spons., in praesentia. Sed satis certum est illi per solas huiusmodi violentas praesumptiones postquam aliquanto tempore duxerit expectandum, forte per annum vel etiam quinque annis, ut in praedicta authentica C. de repud., authen. hodie.

4. q. 3 § item his qui non detrectandi causa.

Si non potest citari, contra ipsum procedi non potest. Et sic est arg. quod non tenet sententia cum peremptorium non pervenit in notitiam absentis, 3. q. 9, cavent; ff. quae sent. sine appel., illud § item ex eo edicto; C. quom. et quan. iud. sent. prof., ea quae; et ff. locat. et conduct., item quaeritur § exercitu. Sed verius est quod sufficiat si diligens sit inquisitio facta, licet non sit inventus, infra, de dolo et contu., causam quae; et infra, de dolo et contu., venerabilis; et infra, de cleri. non residen., ex tuae; et 7. q. 1, praesentium; et C. de iud., properandum § si quidem; ff. de evict., si ideo § praesenti; et ff. de evict., si dictum § si praesente. Et hoc verum est quando malitiose est absens, alias non proceditur contra eum quantum ad casum praesentis litterae.

Arg. contra infra, qui fil. sint legit., perlatum. Sed ibi agebatur tantum de prole, an esset legitima vel non, et non contra absentem. Vel ille fuit requisitus, ut ibi innuitur. Contra infra, qui matrim. acc. poss., relatum, illa corrigitur per istam. Praeterea ille fuit absens culpa sua propter maleficium quod commiserat, unde non praeiudicat mulieri. Et sic differt casus ille ab isto, et ibi solvitur.

Respondet tacitae quaestioni. Diceret aliquis, si mulier tantum compellitur expectare, incideret forte in fornicationem, et Papa respondet ad hoc.

Ut si alter de fidelibus labatur in haeresim, infra, de divort., quanto. Vel si alter coniugum incidatur vel si mulier impotens casu reddatur ad reddendum debitum, 32. q. 7, illi qui sani. Vel si alter furiosus factus sit, 32. q. 7, neque furiosus; et 32. q. 7, hi qui. Vel si in captivitate alter teneretur, infra, de spons., in praesentia. Vel si vir incidat in casum leprae, infra, de coniug. lepr., pervenit.

Alium casum habes quando agitur de bono ecclesiastico obtinendo in decretali nova infra, de eo qui mitt. in poss. caus., extravag. eum qui.

Et hoc est cum absens est per contumaciam ille contra quem fit inquisitio, infra, de accusat., qualiter et quando 2 § debet; et infra, de simon., licet Heli.

Hoc tunc fit quando aliquis timet quod sibi in posterum super aliquo contractu controversia moveatur. Tunc potest petere a iudice ut testes qui interfuerunt negotio publicentur, id est, eorum dicta redigantur in publicam formam ad aeternam rei memoriam, infra, de testib., significavit; in Auth de testi. § penulti., coll. 7. Et in hoc casu omnes testes recipiuntur, sive senes sive debiles sive iuvenes, et statim publicantur. Et in hoc est differentia inter hanc receptionem et illam de qua praemisit in principio capituli, quia ibi recipiuntur tantum senes et infirmi, vel de quorum absentia timetur, et illi non statim publicantur, ut dixi.

Duo sunt genera actionum, aut sunt in rem aut in personam. Qualiter hoc sit intelligendum, traditur bene Inst. de action., in princ. Ber.

Taedium erit in hoc casu, quia actor missus in possessionem expellet reum de possessione, et erit possessor, et percipiet fructus et conservabit eos, infra, de sequestra., dilectus; et infra, de sequestra., ab eo. Et si reus venerit infra annum praestita cautione iudicio sisti, recuperabit rem cum fructibus deductis expensis, ut infra sequitur. Sed in personali actione taedium erit, quia cum cultura spectet ad contumacem, ille admissus erit cum eo in agro ut custodiat fructus, ne ille consumat illos, ff. ut in poss. legat., is cui § qui legatorum; et ff. de damn. infect., si finita § si quis autem. De hoc dicetur plenius infra, de dolo et contu., contingit.

Ex eo quod dicit simplici cautione, ut sufficere nuda cautio, C. de ver. sig., sancimus. Sed non est verum, immo sufficientem cautionem praestare debet, infra, de sequestra., ad hoc, in fi. Et ita pignora vel fideiussores, ff. mand. vel cont., si mandato § ulti.; et ff. de fideicommi. liber., ergo § adiici. Ber.

Primo ergo debet satisfacere in expensis antequam audiatur vel absolvatur. Sic C. de bon. auct. iud. poss., authen. qui iurat; C. de iud., sancimus; C. quom. et quan. iud. sent. prof., authen. qui semel.

Ergo videtur quod eam amiserit, et sic alter erat verus possessor, quod est contra nos, ff. de acq. poss., possideri. Sed expone possessionem, id est, detentionem possessionis recipiat quam ille habebat, et talis possessio est facti et non iuris, et imaginaria. Vel dic recuperet, id est, retineat veram possessionem quam non amisit. Simile 3. q. 5, quia suspecti; 27. q. 3, priusquam, in fi.

Nec sufficit offerre, nisi eam praestet, infra, de eo qui mitt. in poss. caus., constitutis. Arg. supra, de offi. ord., pastoralis, in fi. Quod si eam non potest praestare iudici, praestet episcopo vel aliis publicis personis, ut eodem capitulo supra, de offi. ord., pastoralis. Arg. contra infra, de eo qui mitt. in poss. caus., cum sicut. Sed ubi iudex voluerit recipere eam, in capitulo supra, de offi. ord., pastoralis, nullus fuit iudex cui posset vel deberet offerri.

Id est, vere et incommutabiliter. Nam et ante, secundum quosdam est verus possessor, sed non incommutabiliter, quia infra annum tenetur restituere possessionem, et ita statim est verus possessor, arg. C. de praescri. trig. vel quad. ann., si quis emptionis § penulti. Nos tamen contrarium dicimus secundum iura canonica, arg. supra, de offi. ord., pastoralis; et infra, de dolo et contu., contingit.

Et ita est arg. ex eo quod dicit, constituetur, quod ante annum non sit verus possessor, ut dictum est in proxima notula. Sed qualiter constituitur? Forte ab ipso iudice si petatur, et sine forte, infra, de eo qui mitt. in poss. caus., constitutis; et ff. de damn. infect., si finita § sed si quis; et ff. de damn. infect., si finita § si quis autem; et arg. supra, de offi. ord., pastoralis, in fi. Verius est quod in realibus actionibus non habet locum secundum decretum, nisi aliquis ad cautelam illud impetret, quia solus transcursus anni constituit aliquem possessorem verum, ut supra, de offi. ord., pastoralis; et infra, de dolo et contu., contingit. In personalibus vero secundum decretum locum habet, sed non uniformiter. De hoc plenius dicitur in praedicta decretali infra, de dolo et contu., contingit.

Secus enim videtur in rebus mobilibus, ubi non videtur prodesse nominare dominum in iudicio, cum habeat facultatem restituendi rem, ff. de rei vend., officium, in fi. Idem iuris est etiam in rebus mobilibus, quia potest et debet dominum nominare in iudicio, C. ubi de crim. agi oport., authen. qua in provincia. Sed in rebus immobilibus, quas aliquis possidet nomine alieno, ubi nullum ius habet, si conveniatur, statim debet in iudicio dominum nominare, ut hic, et C. ubi in rem act., si quis. Si enim ius habet in re, non prodest dominum nominare, quia ipse posset agere pro iure suo. Ergo tenetur se defendere, arg. optimum infra, de fide instrum., G perpetuus. Possessor enim semper conveniendus est, 12. q. 2, quicumque; et 16. q. 1, in canonibus; arg. infra, de appell., ad audientiam; et supra, de alienat. mut. iud., ex quorundam; et ff. quod metus cau., si cum exceptione § aliquando; ff. de noxal. act., de illo; ff. de admin. rer., imperatores § 1. Arg. contra 12. q. 2, de rebus; et ff. de serv. corr., in hoc; et ff. de contrah. empt., Titius § Lucius; et ff. quae in fraud. cred., is qui. Arg. infra, de praescrip., auditis; et 16. q. 3, inter memoratos.

Id est, ante libelli oblationem vel etiam post antequam respondeat. Tenor istius § ponitur quasi de verbo ad verbum C. ubi in rem act., si quis.

Per illum qui in iudicio dominum nominavit.

Id est, suscipiat. Sic 33. q. 5, non est nostrum; et infra, de iuram. calumn., imperatorum; et infra, de plus petit., consilium.

Scilicet ne currat praescriptio possessori, quoniam praescriptio possessoris interrupta est per hanc denunciationem, licet videatur quasi contestata, non tamen actor audiretur volens producere testes super proprietate, ac si lis esset contestata, quia illud locum habet quando lis est vere contestata, per narrationem et responsionem. Sed hic non est vere contestata, sed quasi quo ad interrumpendam praescriptionem, ut hic dicit.

Id est, citationibus ad domum eius missis, infra, de dolo et contu., causam quae; et infra, de dolo et contu., venerabilis.

Sic C. ubi in rem act., si quis; et ff. ut in poss. legat., si is a quo; et ff. de Carb., Carbonianum § causae; et C. de bon. auct. iud. poss., authen. et qui iurat. Et dic summatim, id est, semiplene. Non enim statim iudex propter contumaciam alterius partis constituet praesentem possessorem vel etiam mittet eum in possessionem causa rei servandae, nisi aliquam videat primo praesumptionem pro eo, quia posset esse quod sic aliquis calumniose peteret, unde iudex primo recipiet ab actore iuramentum de calumnia, ff. de Carb., Carbonianum § causae, et sic observatur. Et istud iuramentum sufficiet, ita quod aliud ulterius non praestabit si reus infra annum rediret, volens in causa procedere, arg. ff. ad exhib., thesaurus. Unde petet ab actore iudex, ut super hoc, scilicet quod non calumniae causa petat, hoc exhibeat calumniae iuramentum, ff. ad exhib., thesaurus; et infra, de restit. spol., litteras; et supra, de elect., cum dilectus. Non enim debet iudex festinare ad missionem faciendam, quia si reus probabit iustam absentiae causam, restituetur, ff. de damn. infect., si finita § item si forte; et infra, de re iudic., cum Bertholdus. Et sic observatur hodie de facto. Et istud iuramentum sufficiet, ita quod aliud actor ulterius non praestabit si reus infra annum redierit volens procedere in causa, ut in § 1. Sed in casu huius § iterum iurabit actor tamquam reus quando convenitur, quia primo iurabit ut actor, postea ut reus, et idem est si post annum agere velit qui primo conveniebatur, secundum quod est in casu huius §.

Sed quamdiu reservabitur quaestio proprietatis? Secundum canones videtur quod perpetuo, cum res sit facta litigiosa, et debebat per hoc dubitare de iure suo. Dic quod in casu isto bene potest praescribere, quia bonam fidem videtur habere, quia credit rem ad se pertinere. Cum etiam iuraverit quod non malitiose seu per calumniam petit rem illam, et ideo praescribere potest. Et iuste possidet qui auctore praetore possidet, ff. de acq. poss., iuste. Quidam dicunt quod in casu isto sicut in priori servatur quaestio super possessione usque ad annum absenti. Sed prius dictum verius credo, et absolute dicitur hoc. Nam sicut reservatur ius salvum possessionis usque ad annum in § proximi. Sicut ibi expresse hoc dicitur, ita hic diceretur si hoc esset verum. Sed quae est ratio quare ibi auditur usque ad annum super possessione, hic vero statim est verus possessor, nec auditur usque ad annum super possessione? Ratio illa consuevit assignari, quia maior contumacia praesumitur in casu isto quam in priori, quia per plures citationes vocatus est et plus contempsit. Primo enim vocavit colonum et colonus denunciavit domino. Post quam denunciationem citatur dominus edictis legitimis, et ideo plus punitur, et sufficit legislatorem ita voluisse. Sic enim est in lege, ff. qui et a quib. man. lib., prospexit legislator; et 6. q. 3, scriptum est. Ergo ita tenedum est.

Hoc ordine iudices sententiam exequentur. Ultimo ad actiones decurritur, ff. de re iud., a divo pio.

In libello suo, C. de bon. auct. iud. poss., authen. et qui iurat.

Illa enim potius est infligenda, quia hoc solum bene agitur, et 23. q. 5, prodest. Arg. contra supra, de offi. deleg., sane quia; et supra, de offi. deleg., pastoralis, 1. resp. Sed ibi solvitur.

Quia crescente contumacia, crescere debet poena, ff. de poe., relegati. Sic ergo duae poenae ab initio non sunt infligendae, supra, de iudic., at si clerici. Arg. contra 16. q. 1, statuimus.

Sed non videtur quod distinctio facta in reali actione locum possit in personali habere, licet littera hoc innuat, quia debitor potest recuperare pignora sua quandocumque venerit, dummodo non sint distracta, C. de distract. pign., si prius. Creditor enim nullos tempore praescribit rem sibi obligatam pignori, ff. de usucap., non solum § qui pignori; et ff. de usucap., pignori. Quia creditor quantum ad hunc casum non possidet pignus, ff. qui satisda. cog., sciendum § creditor. Et ad hoc dixit Io. et bene, quia creditor post annum non efficitur possessor quantum ad usucapionem, sed tantum post annum habet commodum possessionis in hoc, quod cum prius teneretur probare pecuniam quam petebat esse debitam. Post annum etiam transfertur probatio ad reum, ut tunc adversarius teneatur probare illam indebitam. Sic efficitur petitor de possessore, arg. bonum ad hoc infra, de solution., is qui. Laur. dixit quod huic servatur quaestio possessionis et proprietatis quousque praescriptum est iuri offerrendi, arg. C. de praescri. trig. vel quad. ann., cum notissimi § sed cum illud, vers. eodem iure. Nisi ex secundo decreto res sint etiam pro debito assignatae vel distractae. Alias usque ad triginta annos recuperet res suas oblato debito. Dicas quod debitor semper auditur quousque praescriptum sit, volens recuperare rem suam restitutis expensis et praestita cautione iudicio sisti, nisi pignora distracta sint vel in solidum data auctoritate iudicis. Vel secundum legem conventionis directa, ut dixit lex praedicta C. de distract. pign., si prius. Et ita infra annum veniens restitutis expensis praestita cautione quod iuri parebit, recuperabit res suas, sive confiteatur debitum sive neget, C. de bon. auct. iud. poss., authen. et qui iurat. Et quod dixit, iuxta distinctionem in alio etc., sic intellige iuxta distinctionem, id est, secundum primum membrum distinctionis in quo tantum similitudo notatur, et non iuxta secundum. Quasi dicat, sicut ibi veniens infra annum in reali actione auditur praestita cautione, et restitutis expensis recuperat possessionem. Ita in personali actione, sive infra annum sive post annum veniat, recuperat res suas, dum tamen caveat iudicio sisti et restituat expensas, ut sic notetur. Similitudo tantum in hoc casu, et in illo cum ante annum contumax invenitur, ita quod similitudo non transeat ad alium casum post annum. Et ita plane est littera. Ber.